Bulgaristan’da şirket kurmak için ortakların gelmesi gerekmez: limited şirket, apostilli vekâletle Bulgar avukat aracılığıyla Ticaret Sicili’ne elektronik başvuruyla kurulur ve yurt dışından 7–14 iş gününde tescil edilir. Yapının gerçekten çalışıp çalışmadığını belirleyen şey tescil değildir; sermayenin bankada toplanması, yabancı ortağa uygulanan banka incelemesi, Bulgar çalışan şartına bağlanan oturum izni ve şirketin ortakların yaşadığı ülkede nasıl değerlendirildiğidir.
Bulgaristan’da şirket kurmak: hangi yapı size uygun?
Bulgaristan’da şirket kurmak isteyen yabancı yatırımcıların büyük bölümü için cevap limited şirkettir: %100 yabancı sermaye, 1 avro asgari sermaye, uyruk şartı olmayan yönetici, Avrupa Birliği içi KDV ve gümrük rejimi, sabit %10 kurumlar vergisi. Tek ortaklı ve çok ortaklı biçimi vardır; yürüttüğümüz kuruluşlarda seçim, ortağın kim olacağına ve ayrı bir tüzel kişilik istenip istenmediğine göre yapılır.
Pasaport, noter onaylı ve apostilli vekâletname ile kurulur; tek ortaklı biçimde ortak kararı ve kuruluş senedi ortağın kendi imzasıyla düzenlenir, noter onayı istenmez.
- Ayrı tüzel kişilik, sınırlı sorumluluk
- Ortak için oturum izni gerekmez
- Kâr payı ortağın kendi ülkesinde beyan edilir
Ana şirketin sicil belgesi, organ kararı ve vekâletnamesi apostillenip Bulgarca yeminli tercümeyle sunulur; Bulgaristan Apostil Sözleşmesi’ne taraf olduğundan konsolosluk tasdiki gerekmez.
- Ana şirket kârı iştirak kazancı olarak alır
- Belge hazırlığı 2–3 hafta ekler
- Karar metni sermaye, unvan ve temsilciyi içerir
Şube ticari faaliyet yapabilir ve yükümlülüklerini ana şirket taşır; temsilcilik yalnızca tanıtım yapar ve gelir elde edemez.
- Şubede kâr Bulgaristan’da vergilenir
- Ana şirketin tüm belgeleri apostilli
- Temsilcilik sanayi odasına tescil edilir
Sermaye toplamak, borsaya açılmak veya düzenlenmiş bir sektörde çalışmak söz konusuysa anonim şirket kurulur: 25.000 avro sermaye (en az dörtte biri tescil öncesi yatırılır), en az üç üyeli yönetim kurulu veya iki kademeli yönetim ve her yıl zorunlu bağımsız denetim. Bunların dışında limited şirket yeterlidir; Bulgaristan’da şirket kurmak isteyen yatırımcıların büyük bölümü bu yapıyı seçer. Şahıs işletmesi sınırsız sorumluluk getirir ve Avrupa Birliği dışından gelen kişiler için oturum şartına bağlıdır.
Yapıdan bağımsız olarak Bulgaristan’da şirket kurmak için öne çıkan nedenler vergi ve maliyet tarafındadır: 2007’den beri değişmeyen sabit %10 kurumlar vergisi, %10 gelir vergisi, %5 kâr payı stopajı, aylık 620,20 avro asgari ücret ve sınırlı sosyal güvenlik yükü. Yüksek işsizlikli belediyelerde üretim yapan şirketlere kurumlar vergisi istisnası, araştırma-geliştirme giderlerinde %25 ek indirim ve Yatırımı Teşvik Kanunu’ndaki A ve B sınıfı sertifikalar ek teşviklerdir; bunlar şartlıdır ve otomatik verilmez.
Bulgaristan’da şirket kuruluşu nasıl işler?
OzbekCPA kuruluşu Bulgaristan’daki hukuk ortağı Leinonen Bulgaria ile birlikte yürütür: belge listesi verilir, kuruluş senedi ve beyanlar Bulgar avukatla hazırlanır, tercüme ve tasdikler düzenlenir, sicil başvurusu yetkili temsilci üzerinden yapılır ve banka açılışına eşlik edilir. Bulgaristan’da şirket kurmak için başvuru elektronik veya kâğıtla yapılır; elektronik başvuru nitelikli elektronik imza ister, yabancı ortak bunu Bulgar avukata vekâlet vererek aşar.
- 1–2. günYapı, unvan ve faaliyetlerOrtaklar, yönetici ve imza yetkisi belirlenir; unvan ticaret sicilinde taranır ve şirket türü eki eklenir. Faaliyet alanları kuruluş senedine yazılır; lisanslı faaliyet varsa ayrı izin planlanır.
- 1–2. haftaBelgeler ve apostilGerçek kişi ortak için pasaport ve noter onaylı, apostilli vekâletname; tüzel kişi ortak için apostilli sicil belgesi, organ kararı ve ortaklık şeması. Yeminli tercüme Bulgaristan’da yapılır; apostil 3–5 gün, tercüme 1–2 gün sürer.
- 2–5 günToplama hesabı ve sermayeBankada toplama hesabı açılır, sermaye yatırılır ve banka sermaye belgesi düzenler. Yabancı ortakta banka ek inceleme yapar; bu adım sürenin en belirsiz kısmıdır.
- 1 günYönetici muvafakati ve beyanlarYöneticinin muvafakati ve imza örneği noterde onaylanır (3–7 avro); rekabet yasağı, yönetici şartları ve doğruluk beyanları imzalanır.
- 1–3 iş günüSicil tesciliBaşvuru formu ticaret sicilinde elektronik verilir; devlet harcı 28 avro (kâğıtla 56 avro). Tescille birlikte tek bir şirket kimlik numarası verilir; vergi numarası da aynıdır.
- Tescil + 7 günİşveren kaydı, banka ve KDV değerlendirmesiÇalışan alınacaksa Ulusal Gelir İdaresi’ne işveren kaydı yapılır, muhasebeci atanır ve toplama hesabı işletme hesabına çevrilir; KDV kaydı eşik ve müşteri yapısına göre değerlendirilir.
Bulgaristan’da şirket kurmak yerine şube açan yatırımcı aynı sırayı izler; farkı, ana şirketin bütün belgelerinin apostil ve tercümeyle sunulması ve yükümlülüklerin ana şirkette kalmasıdır. Şube kaynaklara göre yaklaşık üç günde, pratikte bir aya kadar tescil edilir. Temsilcilik Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası’na kaydedilir.
Yerel ortak, yerel müdür veya itibari yönetici gerekli mi?
Hayır. Bulgaristan’da şirket kurmak için Bulgar ortak, yönetici veya temsilci şartı yoktur; yabancı ortak şirketin tamamına sahip olabilir. Limited şirkette en az bir yönetici bulunur ve yönetici gerçek kişi olmalıdır; uyruk ve ikamet şartı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Anonim şirkette en az üç üyeli yönetim kurulu gerekir.
Tek zorunluluk kayıtlı adrestir: şirketin Bulgaristan’da bir merkez adresi bulunur ve adres idari birim olarak tam doğru yazılır. Kiralık adreste sicil memuru kira sözleşmesini veya mal sahibinin yazılı muvafakatini isteyebilir. Yönetici ana sözleşmede gösterilir ve sicile kaydedilir; çalışan olmak zorunda değildir, yönetim sözleşmesiyle ücretli veya ücretsiz görev yapar. Bankaların çoğu yabancı yöneticiden yüz yüze görüşme veya noter onaylı vekâlet ister; kuruluş döneminde Sofya’ya tek bir seyahat bu aşamayı kısaltır.
İtibari yönetici (kâğıt üstünde yönetici) Bulgar hukukunda düzenlenmiş bir kurum değildir: sicile kayıtlı her yönetici görevinden doğan sorumluluk taşır, gerçek faydalanıcı kara para mevzuatı gereği ayrıca beyan edilir ve bankalar fiilî karar vericiyi sorar. Üstelik itibari yönetici, şirketin aslında nereden yönetildiği sorusuna ortakların kendi ülkesinde cevap olmaz.
Sermaye, unvan ve birden fazla faaliyet
Bulgaristan’da şirket kurmak için limited şirkette asgari sermaye 1 avrodur (Ticaret Kanunu madde 117; eski tutar 2 leva idi); pay başına en az 0,01 avro, payların toplamı sermayeye eşit olmalıdır. Sermaye tescilden önce bankadaki toplama hesabına yatırılır ve banka belgesi başvuruya eklenir. 1 avro yasal alt sınırdır; bankalar ve ihaleler çok düşük sermayeyi zayıf bulduğundan 1.000–5.000 avro gibi anlamlı bir tutarla başlamak değerlendirmeyi kolaylaştırır. Anonim şirkette 25.000 avro gerekir, şube ve temsilciliğin kendi sermayesi yoktur.
Bulgaristan’da şirket kurmak sırasında unvan serbestçe seçilir ve sonuna şirket türü eki konur (tek ortaklı limited şirket için kısaltma veya tam ifade). Sicil mevcut unvanlarla çakışmayı kontrol eder, marka kontrolü yapmaz; bu yüzden unvan önceden sicil ve marka kayıtlarında taranır. Ana şirketle aynı unvan isteniyorsa Türkiye’de tescilli marka belgesi ve ana şirketin rıza yazısı işe yarar.
Faaliyetler ticaret sicilinde ulusal sınıflama kodlarıyla tanımlanır; kuruluş senedine yazılan faaliyet sayısında bir sınır bulunmadığı anlaşılmaktadır ve ek ücret yoktur. Lisanslı faaliyetler (finans, sağlık, eğitim, taşımacılık, güvenlik) icradan önce ilgili kurumdan izin ister. Faaliyet türü kurumlar vergisi oranını değiştirmez; faaliyet karışımında KDV mükellefiyeti baştan değerlendirilir.
Bulgaristan’da şirket kurmak ne kadara mal olur?
Aşağıdaki rakamlar, Bulgaristan’da şirket kurmak isteyen tek ortaklı bir yatırımcı için limited şirkette gösterge niteliğinde ilk yıl tutarlarıdır (avro). Resmî ücretler düşüktür; maliyeti toplama hesabı, tercüme-apostil, hukuki hazırlık, adres ve muhasebe oluşturur. Hizmet teklifi kapsamı belirler.
| Kalem | Tutar (avro) |
|---|---|
| Sicil devlet harcı (elektronik / kâğıt) | 28 / 56 |
| Noter (yönetici muvafakati ve imza örneği) | 3–7 |
| Toplama hesabı (yabancı gerçek kişi için) | 150–460 |
| Nitelikli elektronik imza | 14–19 |
| Apostil ve yeminli tercüme (tüzel kişi ortakta daha yüksek) | belge sayısına göre |
| Kuruluş danışmanlığı ve hukuki hazırlık | hizmet teklifi |
| Asgari sermaye (şirketin parası kalır) | 1 (anlamlı tutar önerilir) |
| Kayıtlı adres (sanal ofis, yıllık) | 180–600 |
| Muhasebe ve beyannameler (yıllık, az işlem) | 1.200–2.400 |
| KDV işlemleri (mükellefse, yıllık) | 360–960 |
| Yıllık mali tablo, sicil harcı | ≈ 26 |
| Gösterge ilk yıl toplamı (personel hariç) | ≈ 2.000–4.500 |
Bir çalışanın işveren maliyeti, asgari ücretli için ayda yaklaşık 737–742 avrodur; muhasebe bürosu bordroyu çalışan başına ayda 20–40 avroya yürütür. Şube veya temsilcilikte fark, ana şirketin tüm belgelerinin apostil ve tercümesidir.
Kuruluş sonrası vergi, muhasebe ve faturalandırma
Kurumlar vergisi. Bulgaristan’da şirket kurmak sabit %10 oranla karşılaşmak demektir; oran 2007’den beri değişmemiştir. Zarar beş yıl mahsup edilir, geriye taşınmaz. Net finansman gideri vergisel FAVÖK’ün %30’una kadar indirilir; 3 milyon avroya kadar sınırlama yoktur. Ar-Ge giderlerinde 2026’dan itibaren %25 ek indirim vardır. Yıllık beyan 30 Haziran’a kadar verilir ve vergi aynı gün ödenir; satışı 1,53 milyon avroyu aşan şirketler aylık, 153 bin avro ile bu tutar arasındakiler üç aylık avans öder, yeni şirket ve küçük satışlılar ödemez.
Kâr payı ve stopaj. Kâr payında %5, faiz, lisans ve teknik hizmet (kurulum, montaj, danışmanlık, pazar araştırması) bedellerinde %10 kesinti yapılır. Türkiye ile anlaşmada kâr payı %10/%15, faiz ve lisans %10’dur; kâr payında iç oran daha düşük olduğundan %5 uygulanır. Anlaşma indiriminden yararlanmak için önceden izin gerekir; bir Bulgar ödeyenden yıllık geliri 255.645,94 avroya kadar olan alıcı, mukimlik belgesi ve faydalanıcı beyanıyla doğrudan yararlanabilir.
KDV. %20 standart, %9 indirimli. Yıllık satışı 51.130 avroyu aşan şirket yedi gün içinde kayıt yaptırır; eşik altında isteğe bağlı kayıt mümkündür ve on iki ay çıkılamaz. Beyan ve defterler aylıktır, ayın 14’üne kadar verilir. Türkiye’den alınan hizmette yer kuralı Bulgaristan’dır: Bulgar alıcı %20 KDV’yi kendisi hesaplar, KDV mükellefi olmayan alıcı bunun için kayıt yaptırmalıdır.
Muhasebe. Bulgar ulusal muhasebe standartları geçerlidir; defterler çift taraflıdır. Mali tablolar 30 Eylül’e kadar ticaret sicilinde yayımlanır. Bağımsız denetim, ölçütlerden ikisini aşan şirketlerde zorunludur (eşik tutarları güncel mevzuattan teyit edilir); anonim şirkette faaliyetsiz yıl dışında her zaman gerekir.
Faturalandırma. 2026’da yurt içi işletmeler arası zorunlu e-fatura yoktur; kâğıt veya PDF fatura geçerlidir. Kamu kurumlarına e-fatura 2019’dan beri zorunludur. 2028’den itibaren ulusal sistemde onaylı e-fatura öngören bir taslak vardır, kanunlaşmamıştır. Elektronik denetim dosyası (SAF-T) 2026’da yalnızca büyük işletmelere gelmiştir; yeni kurulan küçük şirket 2029–2030’da kapsama girer.
- Tescil + 7 gün: işveren kaydı (çalışan varsa), muhasebeci
- Eşik aşılınca 7 gün: KDV kaydı
- Her ay 14’ü: KDV beyanı ve defterler
- Her ay 25’i: sosyal güvenlik ve gelir vergisi bildirgeleri ve ödemeleri
- 30 Haziran: yıllık kurumlar vergisi beyanı ve ödemesi
- 30 Eylül: mali tabloların sicile verilmesi
- İstendiğinde: transfer fiyatlandırması dosyası (denetimde)
Şube ve temsilcilikte vergi farkı: şube Bulgaristan’da elde ettiği kâr üzerinden %10 öder ve yükümlülükleri ana şirket taşır; temsilcilik gelir elde etmediğinden kurumlar vergisi ödemez. Muhasebe ve gerçek faydalanıcı yükümlülükleri üç yapıda da geçerlidir.
Çalışma izni ve işveren yükümlülükleri
Avrupa Birliği dışından çalışan istihdamı Çalışma ve Göç Kanunu’na tabidir: işveren ilanı 15 gün ile 3 ay önce yayımlar (işgücü piyasası testi), İstihdam Ajansı görüş verir, ardından Göç Müdürlüğü tek izni (oturma ve çalışma) düzenler. İzin tek işverene, pozisyona ve yere bağlıdır; ilk 12 aya kadar verilir, azami üç yıla uzar ve toplam süreç üç-altı ay sürer. Avrupa Birliği dışından çalışanlar ortalama personelin %20’sini (küçük işletmelerde %35) aşamaz. Yüksek nitelikli çalışan için Mavi Kart (ortalama ücretin 1,5 katı; test ve sınır yok) ve grup içi transfer izni vardır.
Bulgaristan’da şirket kurmak yöneticiye otomatik oturum hakkı vermez: Bulgaristan’da oturup şirketi yönetmek isteyen yabancı sahip veya yönetici için Yabancılar Kanunu, en az 10 tam zamanlı Bulgar vatandaşı çalıştırma şartı arar; alternatif yol yöneticinin şirketle iş sözleşmesi yapıp tek izin almasıdır. Türk vatandaşları Schengen vizesine tabidir. Yönetici sıfatıyla sicile kayıtlı olmak kendi başına izin gerektirmeyebilir; yönetim sözleşmesinin kapsam dışında kalıp kalmadığı İstihdam Ajansı’ndan yazılı teyit edilir.
İşveren yükü sınırlıdır: işveren brüt ücretin yaklaşık %18,9–19,6’sı kadar sosyal güvenlik primi öder (emeklilik %8,22, ek emeklilik %2,8, hastalık-analık %2,1, işsizlik %0,6, sağlık %4,8, iş kazası %0,4–1,1), çalışan %13,78 prim öder, kalan tutardan %10 gelir vergisi kesilir. Brüt 2.000 avroluk ücret için net ücret yaklaşık 1.552, toplam işveren maliyeti yaklaşık 2.380–2.390 avrodur. Sigortalı gelir tavanı 1 Ağustos 2026’dan 2.300 avrodur.
Yazılı sözleşme işe başlamadan imzalanır ve Ulusal Gelir İdaresi’ne üç gün içinde bildirilir; deneme süresi en çok altı ay, ihbar süresi genel olarak 30 gün, yıllık izin en az 20 iş günüdür. Yabancı çalışan başlayınca yedi gün içinde Çalışma Müfettişliği’ne bildirim yapılır.
Kendi ülkenizdeki boyut: sonucu belirleyen konular
Bulgaristan’ın altmıştan fazla ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması vardır. Anlaşma vergilendirme hakkını paylaştırır; mukimlik, kontrol edilen yabancı kurum ve kâr payının vergilendirilmesi ortakların yaşadığı ülkenin kendi mevzuatına göre belirlenir. Aşağıdaki her başlık, kuruluştan önce netleşmesi gereken olgulara dayanır.
- Etkin yönetim yeri. Kararları başka bir ülkede alınan Bulgar şirketi çoğu ülkede o ülkenin mukimi sayılır ve dünya kazancı üzerinden orada vergilenir. Kayıtlı adres ve sanal ofis bu soruyu cevaplamaz; Bulgaristan’da gerçek yönetici, karar kayıtları ve adres tek savunmadır.
- %10 oranının iki yüzü. Sabit %10 oran Bulgaristan’da avantajdır; ortakların ülkesinde iştirak kazancı istisnalarının asgari vergi yükü şartı çoğu ülkede %15 gibi bir eşiktir ve %10’da sağlanmaz. Kontrol edilen yabancı kurum kurallarında ise eşik çoğu zaman %10’un altıdır; Bulgaristan’da oran tam eşikte kalır, teşvikle efektif yük düşerse kural devreye girebilir. Seçim iki ülkedeki toplam yük üzerinden yapılmalıdır.
- Grup içi faturalar. Ana şirketin Bulgaristan’daki iştirakine kestiği yönetim ve danışmanlık faturaları Bulgaristan’da %10 stopaja ve transfer fiyatlandırması dosyasına takılır; aynı fatura ana şirketin ülkesinde de incelemeye girer. Sözleşme iki taraf için birlikte tasarlanır.
- Şube mi, şirket mi? Şube kârı ana şirketin kendi kazancı sayılır: ortakların ülkesindeki iştirak kazancı istisnaları şubeye uygulanmaz, Bulgaristan’daki %10 ise ana şirketin vergisinden mahsup edilir. Limited şirkette ise kâr payı istisnası ve kontrol edilen yabancı kurum kuralları devreye girer.
- Anlaşma oranı ve mukimlik belgesi. Bulgaristan’dan ödenen faiz ve lisans bedelinde indirimli kesinti için alıcının kendi ülkesinden mukimlik belgesi ödeme anında dosyada olmalıdır; kâr payında iç oran %5 anlaşma oranlarından düşüktür.
- Gerçek kişi ortaklar. Bulgaristan’da kesilen %5 kâr payı stopajı genellikle ortağın kendi ülkesindeki beyanında mahsup edilir; yönetici sıfatı veya kısa süreli vize başka ülkedeki mukimliği değiştirmez.
Sık sorulan sorular
Bulgaristan’da şirket kurmak için Bulgaristan’a gelmek gerekir mi?
Kuruluş için hayır: belgeler apostilli vekâletle Bulgar avukata teslim edilir, sicil başvurusu elektronik yapılır. Yabancı ortak için banka yüz yüze görüşme veya noter onaylı vekâlet isteyebilir; hesap açılışını tek seyahatte toplamak süreyi kısaltır.
Bulgaristan’da şirket kurarken ortak gerçek kişi yerine bir şirket olabilir mi?
Evet. Ana şirketin sicil belgesi, organ kararı ve vekâletnamesi apostillenip Bulgarca yeminli tercümeyle sunulur; Bulgaristan Apostil Sözleşmesi’ne taraf olduğundan konsolosluk tasdiki gerekmez. Karar metni Bulgaristan’da şirket kurma, sermaye, unvan ve temsilci bilgilerini içermelidir; belge hazırlığı iki-üç hafta sürer.
Bulgar ortak veya yerel müdür şart mı?
Hiçbir yapıda şart değildir. Yabancı ortak şirketin tamamına sahip olabilir; yönetici gerçek kişi olmalıdır, ikamet şartı yoktur. Tek zorunluluk Bulgaristan’da kayıtlı adrestir.
Asgari sermaye ne kadar?
Limited şirkette 1 avrodur; sermaye tescilden önce bankadaki toplama hesabına yatırılır ve banka belgesi başvuruya eklenir. Bankalar ve ihaleler çok düşük sermayeyi zayıf bulduğundan 1.000–5.000 avro gibi bir tutarla başlamak önerilir. Anonim şirkette 25.000 avro gerekir.
Banka hesabı ne kadar sürer?
Sermaye için tescilden önce toplama hesabı açılır; tescilden sonra hesap işletme hesabına çevrilir. Hesap açılışı iki-beş gün sürer, yabancı ortaklı yapıda banka inceleme yaptığı için daha uzun olabilir. Yabancı gerçek kişi için toplama hesabı ücreti 150–460 avro olabilir.
Fatura kesmek için e-fatura sistemi zorunlu mu?
2026’da yurt içi işletmeler arası zorunlu e-fatura yoktur; kâğıt veya PDF fatura geçerlidir. Yalnızca kamu kurumlarına e-fatura zorunludur. 2028’den itibaren onaylı e-fatura öngören bir taslak vardır ve kanunlaşmamıştır; elektronik denetim dosyası şirketin büyüklüğüne göre 2026–2030 arasında kademeli başlar.
Bulgaristan’da ofis şart mı?
Bulgaristan’da şirket kurmak için kayıtlı adres şarttır, fiziki ofis şart değildir: sanal ofis kabul edilir. Kiralık adreste sicil memuru kira sözleşmesi veya mal sahibi muvafakati isteyebilir; çok sayıda şirketin kayıtlı olduğu adresler vergi idaresi incelemesine takılabilir.
OzbekCPA Bulgaristan’da şirket kurmak isteyenlere nasıl destek verir?
OzbekCPA, kuruluş ve banka aşamalarını Bulgaristan’daki hukuk ortağı Leinonen Bulgaria ile birlikte yürütür ve şu işleri üstlenir: %10 kurumlar vergisi ve %5 stopaj etkisinin ortakların kendi ülkesindeki vergi sonucuyla birlikte modellenmesi, ortak belgelerinin hazırlanması ve apostili, ana şirketle hizmet ve lisans sözleşmelerinin iki ülke mevzuatına göre kurgulanması ve Bulgar şirketinin ortakların ülkesindeki vergisel değerlendirmesi. Kuruluş sonrası muhasebe, KDV, bordro ve elektronik bildirimler Bulgaristan’daki muhasebe ekibi üzerinden sağlanır.
OzbekCPA, dünyanın her yerinden yatırımcı ve şirketlere Bulgaristan’da şirket kurmak konusunda danışmanlık verir: yapı ve vergi etkisi seçimi, belgelerin apostil ve tercümesi, grup içi sözleşmelerin tasarımı ve yapının ortakların kendi ülkesindeki değerlendirmesi. Faaliyetinize ve müşteri yapınıza göre bir yapı değerlendirmesi için bize ulaşın. İlgili yazılar: Etkin Yönetim ve Kontrol · Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: 11257 Sayılı Karar · Transfer Fiyatlandırması.
