Çalışma izni Türkiye’de çalışacak her yabancı için zorunludur ve iznin kendisi ikamet izni yerine geçer. Başvuruyu işveren yapar, otuz günde sonuçlanır ve reddi en çok mali yeterlilik ile istihdam kriterlerinden kaynaklanır. Bu iki kriter şirketin durumuna bağlı olduğundan, cevap çoğu zaman başvurudan önce bellidir.
Bu sayfa izin türlerini, yurt içi ve yurt dışı başvuru yollarını, 2026 için geçerli değerlendirme kriterlerini ve tutarlarını, uzatma ile doksan günlük devam hakkını ve izinsiz çalıştırmanın yaptırımını ele alıyor.
Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca geçerli bir çalışma izni ikamet izni yerine geçer. Çalışma izni alan personel ayrıca ikamet iznine başvurmaz; ikisini birden yaptıran şirketler gereksiz bir sürecin bedelini öder.
Muafiyet yalnızca çalışanı kapsar. Eş ve çocuklar kendi adlarına aile ikamet iznine başvurur ve bu başvuru destekleyicinin izni alınmadan yapılamaz. İki süreç ardışık işlediğinden ailenin belgeleri, çalışma izni verildiğinde değil başvurulduğunda hazırlanmaya başlanmalıdır.
İzin Türleri
| Tür | Kim için | Süre |
|---|---|---|
| Süreli çalışma izni | Belirli bir işverene, işyerine ve meslekte çalışmaya bağlı olarak verilir; iş sözleşmesi süresini aşamaz | İlk izinde en çok 1 yıl |
| Süresiz çalışma izni | Uzun dönem ikamet izni bulunanlar ya da en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olanlar başvurabilir | Süresiz |
| Bağımsız çalışma izni | Mevzuatta öngörülen şartları taşıyan yabancılara, kendi adına ve hesabına çalışmak üzere verilir | Süreli |
| Turkuaz Kart | Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, yatırım veya istihdam katkısı dikkate alınarak verilir; ilk üç yıl geçiş süresidir | Süresiz |
Süresiz çalışma izni ve Turkuaz Kart mutlak hak doğurmaz; şartların sağlanması başvurunun kabulünü garanti etmez. Turkuaz Kart sahibinin yakınına da kart sahibi yakını belgesi düzenlenir.
Yurt İçinden mi, Yurt Dışından mı?
Yurt içi başvuru
- Kim yapar
- İşveren, elektronik sistem üzerinden
- Şart
- En az altı ay süreli geçerli ikamet izni
- Pasaport
- Süresi 60 günden az kalmışsa izin düzenlenmez
- Belgeler
- İş sözleşmesi, pasaport sureti, diploma, sicil gazetesi, bilanço ve gelir tablosu
Yurt dışı başvuru
- Kim yapar
- Yabancı, konsolosluğa; ardından işveren sistemde tamamlar
- Referans
- 16 haneli numara verilir
- Giriş süresi
- İzin başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelinmelidir
- İşe başlama
- Girişten sonraki bir ay içinde; aksi hâlde izin iptal edilir
2026 Değerlendirme Kriterleri
| Kriter | İçerik |
|---|---|
| İstihdam | İzin istenen her bir yabancı için işyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdamı. Son yıl net satış tutarı 50 milyon TL ve üzerinde olan işyerlerinde en fazla beş yabancı için bu kriter uygulanmaz |
| Mali yeterlilik | Cari yılda kurulan işyerlerinde en az 500.000 TL ödenmiş sermaye. Faaliyetteki işyerlerinde 500.000 TL ödenmiş sermaye, 8 milyon TL net satış veya 150.000 ABD doları ihracat ölçütlerinden birinin sağlanması |
| Ücret | Başvuru tarihindeki brüt asgari ücretin göreve göre belirlenen katından az olmamak üzere ücret beyanı |
| Şirket ortağı yabancılar | Ayrı bir bölümde düzenlenir; sermaye payı 100.000 ABD doları ve üzerindeyse istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz |
Ücret kriteri ve 2026 karşılıkları
| Görev | Asgari ücret katı | 2026 asgari brüt ücret |
|---|---|---|
| Üst düzey yönetici, pilot | 5 kat | 165.150 TL |
| Mühendis, mimar | 4 kat | 132.120 TL |
| Diğer yöneticiler | 3 kat | 99.090 TL |
| Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler | 2 kat | 66.060 TL |
| Ev hizmetleri ve diğer meslekler | 1 kat | 33.030 TL |
Ücret kriteri yalnızca bir başvuru şartı değil, yıllık işgücü maliyetini belirleyen bir taahhüttür. Beyan edilen tutar bordroda gösterilip fiilen ödenmediğinde, uzatma başvurusunda geçmiş dönem bordroları ve banka kayıtları incelenir.
Üst düzey yönetici için beş kat üzerinden hesaplanan yük, sigorta primi ve vergi kesintileriyle birlikte şirketin yıllık maliyetinde tek başına belirleyici bir kalem oluşturur. Bu rakam, teklif aşamasında değil başvuru öncesinde modellenmelidir.
Özel Durumlar
Doğrudan yabancı yatırım kapsamındaki şirketler, mevzuatta tanımlanan şartları taşıyan yabancıları kilit personel olarak istihdam edebilir. Değerlendirmede şirketin ödenmiş sermayesi, net satış hasılatı veya ihracat tutarı ile personelin şirketteki konumu birlikte ele alınır. İmza sirküleri, yönetim kurulu kararı ve ana şirketin görevlendirme yazısı dosyada aranır.
İrtibat bürolarında, ana şirketçe yetkilendirilmiş yabancı temsilci istihdam edilebilir. Bu kapsamdaki başvurularda son yıl içinde yurt dışından en az 200.000 ABD doları transfer edildiğinin belgelenmesi aranır.
Sağlık ve eğitim alanlarında ilgili bakanlığın ön izni, havacılıkta Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü onayı, turizmde işletme belgesi, mühendislik ve mimarlıkta diploma denklik belgesi aranır. Bu onaylar kendi süreleriyle işler ve toplam takvimi uzatır.
Mevzuatta sayılan bazı hâllerde yabancılar çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilir ve kendilerine muafiyet belgesi düzenlenir. Muafiyet, izin alınmaması demek değil, farklı bir belgeye tabi olmak demektir.
Süreç ve Süreler
- Kriterleri başvurudan önce test edinİstihdam ve mali yeterlilik ölçütleri şirketin mevcut durumuna bağlıdır ve cevabı başvurudan önce bilinebilir. Sağlanmıyorsa başvurmak zaman ve harç kaybıdır.
- Başvuru yolunu belirleyinYabancı Türkiye’de yasal olarak bulunuyor ve en az altı ay süreli ikamet izni varsa yurt içinden; aksi hâlde konsolosluk üzerinden başvurulur.
- Şirket tarafında hazırlıkElektronik sistemde kayıt, elektronik imza ve kayıtlı elektronik posta adresi. Pasaportun geçerlilik süresi talep edilen izin süresinden en az altmış gün uzun olmalıdır.
- Dosyayı oluşturunİş sözleşmesi, pasaport sureti, diploma ve gerekiyorsa denklik belgesi, güncel ticaret sicil gazetesi, son yıla ait bilanço ve gelir tablosu, sektörel ön izinler.
- DeğerlendirmeBilgi ve belgeler tam ise başvuru otuz gün içinde sonuçlandırılır. Eksik belgede değerlendirme ertelenir; erteleme süresi mücbir sebep dışında otuz günü aşamaz.
- Harç ve girişHarç ve değerli kâğıt bedeli bildirimden itibaren otuz gün içinde ödenir. Yurt dışı başvurularında yabancı, iznin başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmeli ve girişten sonraki bir ay içinde işe başlamalıdır.
- Sigortalı işe giriş ve bildirimlerİşe giriş bildirgesi çalışma başlamadan önce verilir. İşe başlanmaması ya da iş ilişkisinin sona ermesi Bakanlığa bildirilir.
Uzatma ve Doksan Günlük Devam Hakkı
| Konu | Durum |
|---|---|
| Uzatma başvurusu | İznin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve her hâlde süre dolmadan yapılır |
| İlk uzatma | Aynı işverene bağlı olarak en çok iki yıl |
| Sonraki uzatmalar | Aynı işverene bağlı olarak en çok üç yıl |
| Farklı işveren | İlk başvuru sayılır; uzatma hükümleri uygulanmaz |
| Uzatma beklenirken | Süresinde başvurulmuşsa, iznin sona erdiği tarihten itibaren doksan günü geçmemek ve işin niteliği değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekte çalışmaya devam edilebilir |
| Süre dolduktan sonra başvuru | Uzatma değil yeni başvuru sayılır ve doksan günlük devam hakkı doğmaz |
Uzatma başvurusu süresi içinde yapılmışsa, izin sona erse dahi yabancı aynı işyeri ve meslekte doksan güne kadar çalışmaya devam edebilir. Bu, değerlendirme süresinin izin bitimini aşması hâlinde faaliyetin durmamasını sağlar.
Süre dolduktan sonra yapılan başvuru uzatma değil yeni başvurudur; bu hak doğmaz ve aradaki dönemde çalışma izinsiz çalışma sayılır. Uzatma tarihini çalışanın kendi takibine bırakmak yerine şirketin insan kaynakları takvimine yazmak, bu farkın tek güvencesidir.
İzinsiz Çalıştırmanın Sonucu
- İzinsiz çalıştıran işverene her bir yabancı için idari para cezası uygulanır
- İzinsiz çalışan yabancıya ayrıca idari para cezası uygulanır
- Tekrarı hâlinde cezalar artırılarak uygulanır
- Yabancı hakkında sınır dışı işlemleri gündeme gelebilir
- İşveren, yabancının ve varsa yakınlarının dönüş yol giderlerini karşılamakla yükümlü tutulabilir
- Geçmişe dönük sigorta primleri ve gecikme zammı doğar
- İhlal kaydı, şirketin sonraki çalışma izni başvurularında dikkate alınır
- İş kazası hâlinde işverenin sorumluluğu ağırlaşır
Sık Yapılan Hatalar
- Kriterleri test etmeden başvurmak. İstihdam ve mali yeterlilik şirketin mevcut durumuna bağlıdır; cevap başvurudan önce bilinebilir.
- Elli milyon TL muafiyetini sınırsız sanmak. Bu düzeydeki işyerlerinde istihdam kriteri en fazla beş yabancı için uygulanmaz.
- İşe başlama tarihini başvurudan önce taahhüt etmek. Değerlendirme otuz gün sürer, eksik belgede erteleme süresi eklenir ve sektörel ön izinler kendi takvimlerinde işler.
- Pasaport süresini kontrol etmemek. Talep edilen izin süresinden en az altmış gün uzun olmalıdır.
- Ücreti yalnızca başvuru için beyan etmek. Beyan edilen tutar bordroda fiilen uygulanmalıdır ve uzatmada geçmiş bordrolar incelenir.
- Uzatmayı süre dolduktan sonra yapmak. Yeni başvuru sayılır ve doksan günlük devam hakkı doğmaz.
- Çalışan için ayrıca ikamet iznine başvurmak. Çalışma izni onun yerine geçer; gereken şey ailenin iznidir.
- İşe başlanmadığını bildirmemek. İzin verilip işe başlanmaması ve iş ilişkisinin sona ermesi Bakanlığa bildirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışma izni olan yabancının ayrıca ikamet izni alması gerekir mi?
Başvuru yurt içinden mi yurt dışından mı yapılır?
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
2026 istihdam ve mali yeterlilik kriterleri nedir?
Ücret kriteri 2026’da ne kadar?
Uzatma başvurusu ne zaman yapılmalı?
İzin ne kadar süreyle uzatılır?
İzinsiz çalıştırmanın yaptırımı nedir?
Ozbek CPA olarak çalışma izni süreçlerini yürütüyoruz: başvurudan önce istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin test edilmesi, ücret kriterinin bordroya ve yıllık işgücü maliyetine yansıtılması, yurt içi ve yurt dışı başvuru yolunun belirlenmesi, dosyanın hazırlanması ve takibi, uzatma ile bildirim yükümlülüklerinin izlenmesi. Şirket ortağı yabancılarda kriterler farklı işler; bunu şirket ortağı yabancılar için çalışma izni sayfamızda ayrıca ele aldık. Ayrıca oturma izni, kayıtlı işveren ve bordro hizmetleri sayfalarımıza bakabilirsiniz. Bize ulaşın.
