Macaristan’da Avrupa Birliği’nin en düşük kurumlar vergisi oranı (sabit yüzde dokuz) ile en yüksek genel katma değer vergisi oranı (yüzde yirmi yedi) bir arada bulunuyor. Hikâyenin tamamı bu karşıtlıkta: ülke kâr üzerinde ucuz, ciro üzerinde pahalı ve hangisinin ağır bastığı tümüyle iş modeline bağlı.
Türkiye ile Macaristan onlarca yıldır Balkan koridoru üzerinden ticaret yapıyor ve Budapeşte, Orta Avrupa pazarlarının çoğuna bir günlük karayolu mesafesinde. Türk bir grup için cazibe, hiçbir üye devletin yakalayamadığı bir kurumlar vergisi oranıyla tek pazarın içinde üretim ve dağıtım üssü kurabilmek — üstelik makas kapanmıyor, açılıyor: 2026’da rakip düşük vergili ülkelerin birçoğu oranını yükseltirken Macaristan yükseltmedi.
Macaristan tarafı iyi belgelenmiş durumda. Genellikle eksik kalan Türkiye tarafı ve Macaristan orada çizginin yanlış yanında duruyor: yüzde dokuzluk oranı, Türk mevzuatının kontrol edilen yabancı kurum için kullandığı eşiğin altına düşüyor; Bulgaristan’ın yüzde onu düşmüyor. Bu tek yüzde puanı yapıyı değiştiriyor.
%9 Oranı Avrupa Birliği İçinde Nasıl Konumlanıyor?
| Ülke | Kurumlar vergisi | Not |
|---|---|---|
| Macaristan | %9 | Sabit ve genel; büyüklük ya da kâr eşiği yok |
| Bulgaristan | %10 | Sabit |
| İrlanda | %12,5 | Küresel asgari vergi kapsamındaki büyük gruplarda %15 |
| Kıbrıs | %15 | 2026 başında %12,5’ten yükseltildi |
| Polonya | %9 / %19 | %9 yalnızca hasılat eşiğinin altındaki küçük mükelleflerde |
| Romanya | %16 | Mikro şirketler için ayrı bir ciro rejimi var |
| Litvanya | %17 | 2026’da %16’dan yükseltildi |
| Slovakya | %24 | 2026’da %21’den yükseltildi |
Bu tür sıralamalar yıldan yıla değişir ve sınır ötesi bir karara dayanak yapılmadan önce güncel durum teyit edilmelidir. İstikrarlı olan şey yönelimdir: rakip ülkeler oranlarını yükseltirken Macaristan yükseltmedi.
Yerel işletme vergisi. Belediyeler, düzeltilmiş net satış hasılatı üzerinden %2’ye kadar vergi alabilir. Matrah kâr değil hasılattır; dolayısıyla düşük marjlı bir işletme kâr etsin etmesin bu vergiyi öder. Kurumlar vergisiyle birlikte efektif yük, belediyeye ve maliyet yapısına göre %11 civarına çıkabilir.
Asgari matrah kuralı. Hesaplanan vergiye tabi kâr hasılata göre çok düşükse, matrah toplam hasılatın %2’siyle karşılaştırılır ve düşük sonucu gerekçelendiren ayrıntılı bir beyan verilmedikçe vergi yüksek olan tutar üzerinden hesaplanabilir. Dağıtım, fason üretim ve acentelik gibi ince marjlı işlerin bunu sonradan keşfetmek yerine baştan planlaması gerekir.
Küresel asgari vergi. 1 Ocak 2025’ten itibaren Macaristan, konsolide hasılatı 750 milyon avro ve üzerindeki çokuluslu grupların her ülkede %15 efektif orana ulaşmasını arayan OECD kurallarını uyguluyor. %9 bu tabanın altında kalıyorsa aradaki fark Macaristan’da tamamlayıcı vergi olarak tahsil ediliyor. Eşiğin altındaki gruplar %9’u tam olarak korur.
Pratik okuma şudur: Macaristan’ın %9’u normal büyüklükte ve kârlı bir faal şirket için gerçektir; düşük marjlı, yüksek cirolu bir iş için belirgin şekilde daha az cömerttir — manşetteki oranın çağrıştırdığının tersi.
Macaristan’da Şirket Nasıl Kurulur?
İlk karar hangi yapının kurulacağıdır. Yabancı bir ana şirket için seçenekler hızla daralır; aşağıdaki ikinci soru Macaristan’da özellikle önemlidir, çünkü hasılat esaslı yükler kâra değil ciroya biner.
Başlıca şirket türleri
Yabancı ana şirketlerin neredeyse tamamının kullandığı yapı. Ortaklık kota olarak kaydedilir, yönetim kurulu yerine genel müdür atanır ve denetim kurulu yalnızca belirli eşiklerin üzerinde aranır.
Yatırımcıların pay sınıflarına ihtiyaç duyduğu, payların kuruluş belgesi değiştirilmeden devredilmesi gereken ya da grubun yönetim kurulu yapısı istediği hâllerde kullanılır. Daha kapsamlı yönetişim uygulanır.
Halka pay arzı için gereklidir ve beraberinde kamuyu aydınlatma ile yönetişim yükümlülüklerini getirir. Yabancı bir grup için giriş aracı olarak nadiren kullanılır.
Macaristan’da tescil edilir ancak sorumluluk merkeze aittir ve yalnızca Macaristan kaynaklı kazanç üzerinden vergilendirilir. Belirli bir proje için uygundur; Türkiye riskinin ayrıştırılması gerektiğinde genellikle yanlış cevaptır.
Kuruluş belgesinin bir Macar avukat tarafından karşı imzalanması zorunludur; avukat, kurucunun dilerse çalışacağı bir danışman değil, kuruluşun zorunlu tarafıdır. Bu, başvurunun avukatsız yürütülebildiği Bulgaristan’dan farklıdır ve hem bütçeye hem takvime baştan yazılmalıdır.
Olumlu tarafı, elektronik başvuruyu avukatın yürütmesidir; dosya tamamlandığında tescilin kendisi hızlı ilerler.
Kuruluş Süreci
- Unvanı kontrol edinUnvanın şirket sicilinde ayırt edilebilir olması gerekir. Kontrol, kuruluş belgesi hazırlanmadan önce yapılır; başvuru aşamasındaki bir ret tüm takvime mal olur.
- Kuruluş belgesini hazırlayınMacarca düzenlenir; sermaye, faaliyet konusu, yönetim yapısı ve kayıtlı merkez belirlenir. Kurucular yurt dışından imzalıyorsa imzalar noterde onaylanıp apostil şerhi alır ve Macar avukata vekâletname düzenlenir.
- Macar avukatın karşı imzasıKanuni bir zorunluluktur. Avukat ayrıca kurucuların kimliğini doğrular ve başvuruyu elektronik olarak yapar.
- Genel müdürü ve kayıtlı merkezi belirleyinKayıtlı merkez hizmeti kabul edilir ve merkez adresi vergi idaresine bildirilir. Genel müdürün görev kabul beyanı ve imza örneği bu aşamada hazırlanır.
- Şirket siciline başvurunAvukat tarafından elektronik olarak sunulur. Tam bir dosya hızla sonuçlanır; standart model sözleşme kullanıldığında basitleştirilmiş usul devreye girer.
- Vergi idaresine kaydolun ve numaraları alınVergi numarası tescille birlikte, başvurulmuşsa AB katma değer vergisi numarasıyla verilir. İdare bu aşamada bir risk değerlendirmesi yapar ve bu, numaranın aktifleşmesini geciktirebilir.
- Faturalama ve bildirim altyapısını kurunFatura verileri vergi idaresine gerçek zamanlı iletildiğinden, faturalama çözümü ilk satıştan sonra değil önce tanımlanmalı ve test edilmelidir.
Yabancı bir kurucu için ilk talimattan itibaren üç ilâ altı hafta gerçekçidir. Kısıt sicil değildir; apostil zinciri ile vergi idaresinin risk değerlendirmesidir.
Kuruluş İçin Gereken Belgeler
| Belge | Şartlar ve açıklamalar |
|---|---|
| Kuruluş belgesi | Macarca düzenlenir ve Macar avukat tarafından karşı imzalanır |
| Kurucuların kimlik belgeleri | Gerçek kişilerde pasaport sureti; tüzel kişi kurucuda varlığını ve temsilini gösteren güncel sicil belgeleri |
| Tüzel kişi kurucunun kararı | Kuruluşu, sermayeyi ve genel müdürün atanmasını onaylayan karar |
| Genel müdürün görev kabul beyanı | Kabul beyanı ve imza örneği |
| Kayıtlı merkez belgeleri | Taşınmaz malikinin muvafakati veya kayıtlı merkez hizmet sözleşmesi |
| Vekâletname | Kurucular yurt dışından imzalıyorsa Macar avukata düzenlenir |
| Nihai faydalanıcı beyanı | Ortaklık zinciri üzerinden nihai faydalanıcıları belirler |
| Tercüme ve apostil | Türkiye’de düzenlenen belgeler için apostil ve yeminli Macarca tercüme |
Türkiye ve Macaristan’ın ikisi de Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olduğundan, Türkiye’de düzenlenen belgeler için konsolosluk tasdiki değil apostil gerekir. Unvan, sermaye tutarı ve genel müdürün kimliği belgeler apostile gönderilmeden önce netleştirilmelidir; sonradan yapılacak bir değişiklik zincirin tekrarı ve bir ilâ üç haftalık kayıp demektir.
Yerel Ortak veya Yerel Müdür Gerekiyor mu?
Hayır. Bir Macaristan şirketinin tamamı yabancı bir ana şirkete ait olabilir ve genel müdürün Macar vatandaşı ya da Macaristan’da mukim olması gerekmez. Yerel ortak şartı yoktur.
Buna karşılık iki pratik kısıt vardır. Avukat karşı imzası zorunludur; yani grup istese de istemese de bir Macar meslek mensubu sürecin içindedir. Ayrıca vergi idaresinin tescil sırasındaki risk değerlendirmesi yöneticilere ve ortaklara bakar; Macaristan’da hiç bulunmayan ve dosyası açıklayıcı belge içermeyen bir yönetici, vergi numarasının aktifleşmesini yavaşlatır.
Macaristan Vergi Sistemi ve Türkiye ile Karşılaştırma
Macaristan
- Kurumlar vergisi
- %9 Sabit, büyüklük eşiği yok
- Hasılat üzerinden ek yük
- %2’ye kadar Yerel işletme vergisi
- Kâr payı stopajı
- Yok Yabancı şirketlere
- Katma değer vergisi
- %27 İndirimli oranlar %18 ve %5
- Fatura bildirimi
- Gerçek zamanlı Vergi idaresine
Türkiye
- Kurumlar vergisi
- %25 Finans kurumlarında %30
- Yurt içi asgari vergi
- %10 İndirim öncesi kazanç üzerinden
- Kâr payı stopajı
- %15
- Katma değer vergisi
- %20 İndirimli oranlar %10 ve %1
- Fatura bildirimi
- Elektronik e-fatura kapsamında
Madalyonun diğer yüzü: %27 KDV
Macaristan’ın genel KDV oranı Avrupa Birliği’ndeki en yüksek orandır; tanımlı kategorilerde %18 ve %5 indirimli oranlar uygulanır. KDV mükellefi müşterilere satış yapan bir işletme için bu bir maliyet değil nakit akışı sorunudur, çünkü vergi indirilebilir. Tüketiciye satan ya da indirim hakkı bulunmayan teslimlerde bulunan bir işletme için ise gerçek bir maliyettir ve kurumlar vergisi avantajını tümüyle götürebilir.
Macaristan ayrıca Avrupa’nın en talepkâr fatura bildirim rejimlerinden birini işletir. Fatura verileri düzenlendiği anda vergi idaresine iletilir; bu, hataların bir beyan son tarihinde değil anında ortaya çıkması demektir. Macaristan faturalamasını grup sistemi üzerinden yürütmeyi planlayan bir grubun bunu bir yapılandırma ayarı değil, proje olarak ele alması gerekir.
Gerçek yük nasıl görünüyor
| Profil | Efektif kurumlar vergisi yükü | Açıklama |
|---|---|---|
| Kârlı, normal marjlı | Yaklaşık %9 – %11 | Manşet oran gerçektir; farkı yerel işletme vergisi oluşturur |
| Düşük marjlı, yüksek cirolu | %11’in belirgin üstü | Hasılat esaslı yükler baskın gelir; asgari matrah kuralı da devreye girebilir |
| Zarar eden | Yerel işletme vergisi yine ödenir | Matrah hasılat olduğundan yük kâra bağlı değildir |
| 750 milyon avro üstü grup | %15 | Tamamlayıcı vergi avantajın büyük kısmını götürür |
Muhasebe Sistemi ve Türkiye ile Operasyonel Uyum
Macaristan muhasebesi ulusal muhasebe kanununu izler; mali tablolar büyüklüğe ve statüye göre ulusal kurallara ya da uluslararası standartlara göre hazırlanır. Türk bir grup bu çerçeveyi Türkiye’deki yasal defterlerden çok kendi grup raporlamasına yakın bulacaktır; bu da mutabakat yükünü artırmak yerine azaltır.
Planlanması gereken operasyonel farklar, yukarıda anlatılan gerçek zamanlı fatura bildirimi ile erişim yetkisi tanımlanmış temsilciler gerektiren çevrim içi beyan altyapısıdır. İkisi de zor değildir; ancak ilk faturadan sonra değil, ticarete başlamadan önce kurulmalıdır.
- Hesap dönemi genellikle takvim yılıdır
- Yıllık hesaplar elektronik olarak sunulur ve yayımlanır
- Kurumlar vergisi beyannamesi yıl kapandıktan sonra verilir
- Yerel işletme vergisi belediyeye beyan edilir
- KDV beyanı profile göre aylık, üç aylık veya yıllık
- Fatura verilerinin gerçek zamanlı iletimi
- İlişkili kişi işlemlerinde transfer fiyatlandırması belgelendirmesi
- Belirli büyüklük eşiklerinin üzerinde zorunlu denetim
Banka Hesabı Açılışı ve Türkiye Bağlantılı Şirketler
Türkiye’den yapılandırılmış bir grup için en öngörülemez adım banka sürecidir. Belirleyici olan yatırılan tutar değil uyum dosyasıdır; Macar bankaları, birlik dışına uzanan ortaklık zincirlerine bölgedeki diğer bankalarla aynı titizlikte bakar.
- Ortaklık zincirinin nihai faydalanıcılara kadar izlenmesi
- İş modelinin ve akışların belgelenmiş açıklaması
- Sermaye için fon kaynağı
- Grubun ve karşı tarafların yaptırım taraması
- Şahsen katılabilecek bir genel müdür
- Beyan edilen faaliyet ile tescilli sermaye arasında tutarlılık
Macaristan’a özgü bir nokta bilinmeye değer: vergi idaresi, vergi numarası verilirken bankadan bağımsız olarak kendi risk değerlendirmesini yapar. Orada soru işareti doğuran bir yapı vergi numarasının askıya alınmasıyla karşılaşabilir ve bu da banka hesabını kilitler. Ortaklık belgelerini iki süreç için tek seferde hazırlamak tekrarı önler.
Mukimlik ve İşyeri Değerlendirmesi
Macaristan ile Bulgaristan’ın keskin biçimde ayrıştığı ve %9’luk oranın sorunu çözmek yerine yarattığı yer burasıdır.
Kurumlar Vergisi Kanunu md. 7, kontrol bulunması — sermayenin, kâr payının veya oy hakkının en az %50’si — ve üç şartın birlikte gerçekleşmesi hâlinde yurt dışı iştirakin kazancını hiç dağıtım olmaksızın Türkiye’deki ortağın elinde vergilendirir. Şartlardan biri, yurt dışındaki vergi yükünün %10’un altında olmasıdır.
Macaristan’ın %9’u bu çizginin altındadır; Bulgaristan’ın %10’u değildir. Bu tek yüzde puanı analizi tümüyle değiştirir: Macaristan iştiraki vergi yükü şartını sağlar, dolayısıyla kuralların uygulanıp uygulanmayacağı tamamen kalan iki teste bağlıdır — gayrisafi hasılatın en az %25’inin pasif gelir olup olmadığı ve hasılatın eşiği aşıp aşmadığı; ikincisini faal hemen her şirket aşar.
Yerel işletme vergisi de durumu açıkça kurtarmaz; çünkü kâr üzerinden değil hasılat üzerinden alınır ve bu nedenle gelir vergisi benzeri bir yük olduğu doğrudan söylenemez. Vergi yükü testine dâhil edilip edilmeyeceği varsayılmak yerine değerlendirilmelidir.
Bundan net bir yapısal kural çıkar. Gerçek faaliyeti olan — personeli, iş yeri ve faaliyetiyle orantılı bir organizasyonu bulunan — bir Macaristan şirketi, pasif gelir testi sağlanmadığı için kapsam dışında kalır. Türk grubuna ait bir Macaristan holdingi, lisanslama ya da finansman aracı ise kapsamdadır ve kazancı hiç dağıtılmadan Türkiye’de vergiye tabi hâle gelebilir.
Kârın Türkiye’ye getirilmesi
Macaristan bu adımda alışılmadık biçimde elverişli, bir sonrakinde ise değil. Yabancı şirketlere dağıtılan kâr payı üzerinden stopaj almaz; kâr, %9’dan sonra Macaristan’dan olduğu gibi çıkar. Ancak Türkiye’deki tam iştirak kazancı istisnası kazancın iştirakin ülkesinde en az %15 vergi yükü taşımasını arar ve %9 bunu sağlamaz. Geriye, ödenmiş sermayenin en az yarısına sahip olmayı ve kazancın kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transferini gerektiren %50 istisna kalır.
| Aşama | Macaristan | Karşılaştırma: Bulgaristan |
|---|---|---|
| Kâr üzerinden kurumlar vergisi | %9, artı hasılat üzerinden yerel işletme vergisi | %10 |
| Yabancı şirkete kâr payında stopaj | Yok | %5, anlaşma indirimi mümkün |
| Türkiye’de KEYK testi | Vergi yükü şartı sağlanır — analiz pasif gelire kalır | İlan edilen oranda vergi yükü şartı sağlanmaz |
| Türkiye’de iştirak kazancı istisnası | Yalnızca %50; %15 testi sağlanmaz | Yalnızca %50; %15 testi sağlanmaz |
| En uygun kullanım | Kârlı faal şirket | Holding veya düşük marjlı operasyon |
Şirket nereden yönetiliyor
Kurumlar Vergisi Kanunu md. 3 uyarınca iş merkezi Türkiye’de bulunan bir kurum, nerede tescil edilmiş olursa olsun dünya çapındaki kazancı üzerinden Türkiye’de tam mükelleftir. %9 oranı için kurulup tümüyle İstanbul’dan yönetilen bir Macaristan şirketi bunun ders kitabı örneğidir. Kararların Macaristan’da alınması, yönetimin orada bulunması ve her ikisinin belgelenmesi sorunun doğmasını engeller.
Sosyal Güvenlik ve İş Mevzuatı
İstihdam Macaristan iş kanununa tabidir ve yazılı sözleşme işe başlamadan önce düzenlenir. Gelir vergisi sabit %15’tir; işveren, brüt ücret üzerinden sosyal katkı payı ile mesleki eğitim katkısı öder. Çalışan payları bordro üzerinden kesilir.
Türk bir grup için pratik noktalar şunlardır: sabit gelir vergisi oranı net maliyetin öngörülmesini kolaylaştırır ve işveren yükü Batı Avrupa’ya kıyasla belirgin şekilde düşüktür, ancak kurumlar vergisi oranının düşündürdüğünden yüksektir. Personel Türkiye’den görevlendirilecekse, iki ülke arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi Türk sigortalılığının devam edip etmeyeceğini belirler ve sigortalılık belgesi görevlendirmeden sonra değil önce alınmalıdır.
Macaristan’da Şirket Kuruluşu Ne Kadar Sürer?
| Aşama | Tipik süre |
|---|---|
| Unvan kontrolü ve sözleşme hazırlığı | 3–7 gün |
| Yabancı belgelerin apostili ve tercümesi | 1–3 hafta |
| Avukat karşı imzası ve başvuru | 2–5 gün |
| Şirket sicili kararı | 1–15 gün |
| Vergi numarası ve risk değerlendirmesi | 1–3 hafta |
| Banka hesabı ve faturalama kurulumu | 2–6 hafta |
Yatırımcıların Sık Yaptığı Hatalar
- Macaristan’ı yalnızca %9 oranına bakarak seçmek. Yerel işletme vergisi ve asgari matrah kuralı kâra değil hasılata biner.
- Tüketiciye satan modellerde %27 KDV’yi göz ardı etmek. Müşteri indiremiyorsa gerçek maliyettir ve kurumlar vergisi tasarrufunu aşabilir.
- Macaristan’da holding veya lisanslama aracı kurmak. %9’da Türk kontrol edilen yabancı kurum vergi yükü şartı sağlanır ve pasif bir yapı kalan testleri de geçemez.
- Her yıl Türkiye’ye kâr payı dağıtmayı planlamak. Macaristan stopaj almasa da %15 testi %9’da sağlanmaz ve yalnızca %50 istisna kalır.
- Şirketi İstanbul’dan yönetmek. İş merkezi Türkiye’de sayılırsa dünya çapındaki kazanç Türkiye’de vergilenir.
- Gerçek zamanlı fatura bildirimini bir ayar sanmak. İlk satıştan önce tanımlanıp test edilmesi gerekir.
- Bütçeyi avukatsız kurmak. Karşı imza kanuni bir zorunluluktur, isteğe bağlı bir hizmet değildir.
- Vergi idaresinin risk değerlendirmesini hafife almak. Zayıf bir ortaklık dosyası vergi numarasını askıya aldırıp banka hesabını kilitleyebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Macaristan’da kurumlar vergisi oranı nedir?
%9 oranı Macaristan’daki kurumlar vergisi yükünün tamamı mı?
Macaristan’da KDV oranı nedir?
Macaristan’da asgari sermaye ne kadar?
Macaristan yurt dışına dağıtılan kâr payından stopaj alıyor mu?
Macaristan iştiraki kontrol edilen yabancı kurum kurallarını tetikler mi?
Macaristan iştirakinden gelen kâr payı Türkiye’de nasıl vergilendirilir?
Macaristan’da şirket kuruluşu ne kadar sürer?
Ozbek CPA olarak Türkiye merkezli gruplara Macaristan’da kuruluş ve faaliyet konusunda danışmanlık veriyoruz: yerel işletme vergisi ve asgari matrah kuralı dâhil gerçek yükün modellenmesi, şirket kurulmadan önce kontrol edilen yabancı kurum riskinin değerlendirilmesi, Türkiye’deki iştirak kazancı istisnasına göre kâr transferinin planlanması ve Macaristan ile Bulgaristan ve Polonya’nın manşet oranlara göre değil somut iş modeline göre karşılaştırılması. Macaristan’daki tescil ve beyan işlemlerinde yerel hukuk ve muhasebe firmalarıyla birlikte çalışıyoruz. Bize ulaşın.
