Bangladeş’te şirket kurmak için ortakların gelmesi gerekmez: özel limited şirket, yabancı sermayenin bankaya getirilmesiyle ve Ortak Stok Şirketleri Sicili’ne (RJSC) elektronik başvuruyla kurulur. Yapının gerçekten çalışıp çalışmadığını belirleyen şey tescil değildir; sermayenin döviz olarak getirilmesi, yabancı çalışan için 50.000 dolarlık giriş havalesi şartı, çalışma izni yolları, kâr payının yurt dışına çıkarılması ve şirketin ortakların yaşadığı ülkede nasıl değerlendirildiğidir.
Bangladeş’te şirket kurmak: hangi yapı size uygun?
Bangladeş’te şirket kurmak isteyen yabancı yatırımcıların büyük bölümü için cevap özel limited şirkettir: çoğu sektörde %100 yabancı sermaye, yasal asgari sermaye şartı olmaması, yabancı yönetici ve Şirketler Kanunu’nun (1994) getirdiği sade yapı. İki ila elli ortakla kurulur ve en az iki yönetici gerekir; seçim ortağın kim olacağına ve ayrı bir tüzel kişilik istenip istenmediğine göre yapılır.
Pasaport, adres belgesi ve fon kaynağı kanıtıyla kurulur; ortak sayısı en az ikidir, bu yüzden ikinci ortak veya kurumsal ortak gerekir.
- Ayrı tüzel kişilik, sınırlı sorumluluk
- Ortak için çalışma izni gerekmez
- Kâr payı ortağın kendi ülkesinde de beyan edilir
Ana şirketin sicil belgesi, yönetim kurulu kararı ve yetki belgeleri apostillenip İngilizce çeviriyle sunulur; Bangladeş’te apostil uygulaması 2025’te başladığından bankanın ve sicilin kabulü önceden sorulur.
- Kurumsal ortak yönetici atayabilir
- Belge hazırlığı birkaç hafta ekler
- Karar metni sermaye, unvan ve temsilciyi içerir
Şube ve irtibat bürosu yatırım kurumunun onayıyla açılır; en az 50.000 dolarlık ilk havale gerekir. İrtibat bürosu gelir elde edemez, şube ticari faaliyet yapabilir ama imalat yapamaz.
- İzin üç yıllıktır, yenilenir
- Tek bir banka üzerinden çalışılır
- Şubede kâr Bangladeş’te vergilenir
Sermaye toplamak veya borsaya açılmak söz konusuysa halka açık limited şirket kurulur: en az yedi ortak ve üç yönetici gerekir. Ürünün tamamı ihracata dönükse ihracat işleme bölgesi (BEPZA) veya ekonomik bölge şirketi vergi tatili ve gümrük avantajı sağlar; ancak şartlar bölgeye göre ayrı belirlenir. Bunların dışında özel limited şirket yeterlidir; Bangladeş’te şirket kurmak isteyen yatırımcıların büyük bölümü bu yapıyı seçer.
Yapıdan bağımsız olarak Bangladeş’te şirket kurmak için öne çıkan nedenler düşük kuruluş harçları, yabancı sermaye ve kâr transferi güvencesi ile ihracata ve sanayiye dönük teşviklerdir: ihracat nakit teşvikleri, hızlandırılmış amortisman ve ihracat işleme bölgelerinde vergi tatili. Teşviklerin düzeni 2026’da değişmektedir; yatırım kurumları tek çatıda birleşmiştir ve genel bir vergi tatilinin yeni yatırımcıya hâlâ tanındığı varsayılmamalıdır.
Bangladeş’te şirket kuruluşu nasıl işler?
OzbekCPA kuruluşu Bangladeş’teki hukuk ekibiyle birlikte koordine eder: belge listesi verilir, ana sözleşme ve esas sözleşme yerel avukatla hazırlanır, tasdikler ve çeviriler düzenlenir, sicil başvurusu yapılır ve banka açılışına eşlik edilir. Bangladeş’te şirket kurmak için başvuru elektronik yapılır; sermayenin döviz olarak bankaya getirilmesi ve bankanın döviz bozdurma belgesi düzenlemesi başvurunun ön şartıdır.
- 1–2. günYapı ve ad onayıOrtaklar, yöneticiler ve faaliyetler belirlenir; ad sicilin çevrim içi sisteminden onaylanır ve belirli bir süre ayrılır. Ad, mevcut bir adla aynı veya yanıltıcı derecede benzer olamaz.
- 1–2. haftaBelgeler ve tasdikGerçek kişi ortak için pasaport ve adres belgesi; tüzel kişi ortak için sicil belgesi, yönetim kurulu kararı ve ortaklık şeması. Belgeler noter ve apostille hazırlanır, İngilizceye çevrilir.
- SermayeGeçici hesap ve döviz bozdurma belgesiYetkili bankada geçici hesap açılır, sermaye döviz olarak getirilir ve banka belge düzenler. Yabancıya pay çıkarımı Merkez Bankası’na 14 gün içinde bildirilir.
- 5–7 günElektronik başvuru ve kuruluş belgesiAna sözleşme, esas sözleşme, ortak ve yönetici formları ve banka belgesi sicile elektronik verilir; damga vergisi ve harç ödenir. Sicil belgeyi bankadan doğrular ve dijital kuruluş belgesi düzenler.
- Kuruluştan sonraVergi numarası, ticaret ruhsatı ve KDVVergi numarası yaklaşık üç günde alınır; belediyeden ticaret ruhsatı, KDV siciline kayıt ve kalıcı banka hesabı açılır.
- İsteğe bağlıYatırım kurumu kaydıSanayi ve hizmet projelerinde teşvik için yatırım kurumuna kayıt yapılır; ticaret faaliyetleri için zorunlu olup olmadığı kaynaklarda farklıdır ve baştan teyit edilir.
Bangladeş’te şirket kurmak yerine şube veya irtibat bürosu açan yatırımcı farklı bir sıra izler: yatırım kurumunun onayı (16 iş günü), onaydan sonra iki ay içinde en az 50.000 dolarlık havale, Merkez Bankası’na bildirim ve sicile yabancı şirket kaydı. Onay ücreti 25.000 taka, yenileme 10.000 takadır.
Yerel ortak, yerel müdür veya itibari yönetici gerekli mi?
Hayır. Bangladeş’te şirket kurmak için Bangladeşli ortak veya yönetici şartı bulunamadı; yabancı ortak şirketin tamamına sahip olabilir. Özel limited şirkette en az iki yönetici gerekir; yöneticiler gerçek kişi, en az 18 yaşında olmalı ve iflas ya da mahkûmiyet engeli taşımamalıdır. Yönetici için uyruk ve ikamet şartı yoktur.
Zorunluluk kayıtlı adrestir: şirketin Bangladeş’te fiziki bir adresi bulunur ve posta kutusu kabul edilmez. Şirket sekreteri özel şirkette zorunlu değildir, halka açık şirkette zorunludur. Yönetici ana sözleşmede gösterilir ve sicile kaydedilir; çalışan olmak zorunda değildir.
Bangladeş’te şirket kurarken itibari yönetici (kâğıt üstünde yönetici) için kısıtlayıcı bir kural bulunamadı; ancak sicile kayıtlı her yönetici görevinden doğan sorumluluk taşır ve yüzde yirmi ve üzeri paya sahip gerçek faydalanıcılar ayrıca kayıt altına alınır. Üstelik uzaktan yönetilen şirkette kararların nerede alındığı sorusu, şirketin başka bir ülkenin mukimi sayılma riskini belirler.
Sermaye, unvan ve birden fazla faaliyet
Bangladeş’te şirket kurmak için yasal asgari yetkili veya ödenmiş sermaye yoktur; bazı kaynaklar sembolik bir taka tutarından söz eder. Yabancı ortak sermayeyi yetkili bankadan döviz olarak getirir ve banka döviz bozdurma belgesi düzenler. Yabancı çalışan istihdamı için ise en az 50.000 dolarlık giriş havalesi aranır (yaklaşık 44.000 avro); bu kuruluş için değil, çalışma izni ve vize önerisi için gereken bir şarttır. Kuruluş harçları yetkili sermayeye göre artar.
Bangladeş’te şirket kurmak sırasında unvan serbestçe seçilir ve sonuna “Limited” veya “Private Limited” eki konur; tek kişilik şirkette ek farklıdır. Sicil benzer adları engeller, bu yüzden unvan önceden taranır. Ana şirketle aynı unvan isteniyorsa ana şirketin rıza yazısı işe yarar.
Faaliyetler ana sözleşmenin amaç maddesine yazılır; madde en çok yedi bent ve bin kelimeyle sınırlıdır. Yasal her faaliyet yazılabilir; yeni faaliyet eklemek ana sözleşme değişikliği ister. KDV oranı faaliyet karışımına göre değişir.
Bangladeş’te şirket kurmak ne kadara mal olur?
Aşağıdaki rakamlar, Bangladeş’te şirket kurmak isteyen tek ortaklı bir yatırımcı için özel limited şirkette gösterge niteliğindedir (1 dolar = 123 taka; 1 avro ≈ 138 taka). Resmî harçlar düşüktür; maliyeti hukuki hazırlık, tercüme-tasdik, adres ve muhasebe oluşturur. Hizmet teklifi kapsamı belirler.
| Kalem | Tutar (taka) |
|---|---|
| Devlet harçları ve damga vergisi (4 milyon taka yetkili sermayeye kadar) | ≈ 13.500–15.000 |
| Ad onayı | 200–500 |
| Apostil ve tercüme | belge sayısına göre |
| Yetkili sermaye arttıkça harç | 10 milyonda ≈ 17.600; 100 milyonda ≈ 101.600 |
| Şube veya irtibat bürosu onay ücreti | 25.000 (yenileme 10.000) |
| Yabancı çalışan için giriş havalesi | ≈ 6,15 milyon (50.000 dolar) |
| Çalışma izni (kişi başı, yıllık) | 5.000–25.000 (kaynaklar farklı) |
| Yıllık zorunlu denetim ve muhasebe | hizmet teklifi |
| Kayıtlı adres (iş adresi) | günlük 85’ten |
Bangladeş’te şirket kurmak için harç tabloları kaynaklarda birbirinden farklıdır ve yetkili sermayeye göre değişir; kesin tutar sicilin hesaplayıcısıyla bulunur. Hukuk, şirket sekreteri ve muhasebe ücretleri yayımlanmış bir kaynakta bulunamadı; yerel firmalardan teklif alınır. Şube veya irtibat bürosunda fark, 50.000 dolarlık ilk havale ve onay ücretidir.
Kuruluş sonrası vergi, muhasebe ve faturalandırma
Kurumlar vergisi. Bangladeş’te şirket kurmak, halka açık olmayan şirkette %27,5 oranla karşılaşmak demektir; tüm işlemler banka yoluyla yapılırsa oran %25 olur. Brüt hasılatın %1’i asgari vergi sayılır. Zarar altı yıl taşınır, geriye taşınmaz. Şubenin kârı aynı oranla vergilenir ve vergi sonrası kârın transferinde %20 şube kâr vergisi alınır. Mali yıl 1 Temmuz’da başlar ve 30 Haziran’da biter; avans vergi dört taksittir.
Kâr payı ve stopaj. Yerleşik olmayan şirkete kâr payı %20, faiz %10, royalty %20, teknik hizmet ve bilgi aktarımı %10 stopaja tabidir. Türkiye ile 1999 tarihli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması kâr payı, faiz ve royalty için %10 öngörür; teknik hizmet anlaşmanın kapsamı dışındadır. Anlaşma oranından yararlanmak için ilgili vergi dairesinden belge ve mukimlik belgesi gerekir. Yurt dışına yapılan ödeme stopaj yapılmadan gider yazılamaz.
KDV. Standart oran %15’tir; daha düşük oranlar ve belirli tutarlı KDV de vardır; ihracat sıfır orandır. Ciro 3 milyon takayı aşan işletme listeye girer, 5 milyon takayı aşan işletme tam kayıt yaptırır (kaynaklarda eşik farklı verilmektedir); şube ve irtibat bürosu ciroya bakmadan kayıt yaptırır. Yurt dışından alınan hizmetin KDV’sini ödemeyi yapan banka keser. İndirilecek KDV için fatura, kayıt numaraları ve 100.000 takayı aşan alımlarda banka ödemesi şarttır.
Muhasebe ve denetim. Uluslararası finansal raporlama standartları geçerlidir; her limited şirkette yıllık bağımsız denetim zorunludur ve rapora meslek odasının doğrulama kodu yazılır. Yıllık beyan ve mali tablolar genel kuruldan sonra 21–30 gün içinde sicile verilir; ilk genel kurul kuruluştan 18 ay içinde yapılır. Vergi beyanı için bir yıl önceki hesaplar denetlenmiş olarak sunulur; eşikler kaynaklarda farklıdır.
Transfer fiyatlandırması. Yıllık uluslararası işlemler 30 milyon takayı aşınca belgelendirme ve bağımsız muhasebeci raporu gerekir. İlişkili şirket kredilerinde %12’nin altındaki faiz örtülü gelir sayılır; yasal bir ince sermaye oranı yoktur.
Faturalandırma. Yasal fatura elektronik düzenlenip saklanabilir; KDV beyanı ve ödemesi elektronik sistemden yapılır. Zorunlu yapılandırılmış e-fatura henüz yoktur; vergi idaresi büyük mükelleflerden başlamak üzere ilk hazırlıkları yapmıştır.
- Kuruluştan 18 ay içinde: ilk genel kurul
- Genel kuruldan 21–30 gün: yıllık beyan ve mali tablolar
- 15 Eylül, 15 Aralık, 15 Mart, 15 Haziran: avans vergi
- Üç ayda bir, izleyen ayın 15’i: KDV beyanı
- 30 Haziran: mali yıl sonu ve ticaret ruhsatı yenileme
- Yıllık: kurumlar vergisi beyanı (süre kaynaklarda farklı)
- İstendiğinde: transfer fiyatlandırması dosyası
Kâr payının yurt dışına çıkarılması yetkili banka aracılığıyla yapılır: şirket denetçi onaylı bir başvuru yapar, kâr payı önce takayla onaylanır, havale günündeki kurla çevrilir ve önceden Merkez Bankası onayı aranmaz; yayımlanmış kaynaklar bu konuda ayrılmaktadır, bu yüzden uygulama baştan teyit edilir. Fikri hak ve teknik yardım bedelleri sınırlar içinde onaysız ödenebilir.
Çalışma izni ve işveren yükümlülükleri
Bangladeş’te şirket kurmak yöneticiye otomatik çalışma hakkı vermez. Yabancı çalışan için sıra şöyledir: yerli adaylara iş ilanı verilir, yatırım kurumu iş vizesi önerisi düzenler, Bangladeş temsilciliği vizeyi verir ve çalışan girişten sonra 15 gün içinde çalışma izni için başvurur. Süreç toplam 6–10 hafta sürer. Şartlar: en az 50.000 dolarlık giriş havalesi ve ticari işletmede bir yabancıya beş yerli çalışan oranı (sanayide yirmi).
Vize türleri: iş vizesi toplantı ve izleme içindir, çalışma yetkisi vermez; özel yatırımcı vizesi yatırımcı için bir yıl, uzatmayla beş yıla çıkar; çalışan vizesi altı aya kadar verilir ve ardından uzatılır. Varışta vize takdirîdir ve çalışma için kullanılmaz. Türk vatandaşlarına özel bir vize rejimi bulunamadı; elçilikten teyit edilmesi gerekir. Çalışma izni ilk yıl bir yıllıktır ve yıllık yenilenir; yenilemede şirket ve çalışan için vergi uygunluk belgesi aranır.
İşveren yükü şöyledir: genel zorunlu sosyal sigorta primi yoktur; işveren işçi kâr payı fonuna (kârın %5’i; belirli sermaye eşiğinin üstündeki şirketlerde) katkı yapar ve kıdem tazminatı karşılığı ikramiye öder. Gelir vergisi kademelidir: 375.000 takaya kadar vergisiz, sonrasında %10’dan %30’a çıkar. Aylık brüt 500.000 takalık bir ücret için efektif vergi yaklaşık %21’dir. Yerleşik olmayanlarda gelir %30 sabit vergilenir.
Bangladeş’te şirket kurduktan sonra iş hukuku yönünden yazılı sözleşme, günde 8 saat, haftada 48 saat, fazla mesaide %200, deneme süresi işçide 3 ve büro personelinde 6 ay ve işveren ihbarının kıdem ve statüye göre 30–120 gün olması geçerli kurallardır. Türkiye ile Bangladeş arasında sosyal güvenlik anlaşması bulunamadı; Bangladeş’te genel zorunlu sosyal sigorta da yoktur. Yabancı çalışan net maaşını vergi uygunluk belgesiyle yurt dışına aktarabilir.
Kendi ülkenizdeki boyut: sonucu belirleyen konular
Bangladeş’in pek çok ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması vardır. Anlaşma vergilendirme hakkını paylaştırır; mukimlik, kontrol edilen yabancı kurum ve kâr payının vergilendirilmesi ortakların yaşadığı ülkenin kendi mevzuatına göre belirlenir. Aşağıdaki her başlık, kuruluştan önce netleşmesi gereken olgulara dayanır.
- Etkin yönetim yeri. Kararları başka bir ülkede alınan Bangladeş şirketi çoğu ülkede o ülkenin mukimi sayılır ve dünya kazancı üzerinden orada vergilenir. Kayıtlı adres bu soruyu cevaplamaz; Bangladeş’te gerçek yönetici, karar kayıtları ve adres tek savunmadır.
- %27,5 oranının iki yüzü. Yüksek oran ortakların ülkesinde iştirak kazancı istisnalarının asgari vergi yükü şartını (çoğu ülkede %15) genellikle sağlar. Ancak ihracat bölgesi veya ekonomik bölgede vergi tatilli yıllarda efektif yük sıfıra yaklaşır, şart sağlanmaz ve kontrol edilen yabancı kurum kuralları devreye girebilir; faaliyet şirketlerinde pasif gelir ölçütü çoğunlukla kuralı devreye sokmaz. Seçim iki ülkedeki toplam yük üzerinden yapılmalıdır.
- Grup içi faturalar. Ana şirketin Bangladeş’teki iştirakine kestiği yönetim ve danışmanlık faturaları Bangladeş’te %10 stopaja, gider yazma şartına ve transfer fiyatlandırması dosyasına takılır; aynı fatura ana şirketin ülkesinde de incelemeye girer. Sözleşme iki taraf için birlikte tasarlanır.
- Şube mi, şirket mi? Şube kârı ana şirketin kendi kazancı sayılır: ortakların ülkesindeki iştirak kazancı istisnaları şubeye uygulanmaz, Bangladeş’te ödenen vergi ana şirketin vergisinden mahsup edilir. Şubenin kârı transfer edilirken ayrıca %20 şube kâr vergisi alınır. Limited şirkette ise kâr payı istisnası ve kontrol edilen yabancı kurum kuralları devreye girer.
- Anlaşma oranı ve mukimlik belgesi. Bangladeş’ten ödenen kâr payı, faiz ve lisans bedelinde %10 anlaşma oranı için alıcının kendi ülkesinden mukimlik belgesi ve yerel vergi idaresinden belge ödeme anında dosyada olmalıdır; teknik hizmet bedelleri anlaşmanın dışında kaldığından iç oran (%10) uygulanır.
- Gerçek kişi ortaklar. Bangladeş’te kesilen kâr payı stopajının ortağın kendi ülkesindeki beyanda nasıl mahsup edileceği ayrı bakılması gereken bir sorudur; yönetici sıfatı veya kısa süreli vize başka ülkedeki mukimliği değiştirmez.
Sık sorulan sorular
Bangladeş’te şirket kurmak için Bangladeş’e gelmek gerekir mi?
Kuruluş için gerekmez: belgeler yerel avukata teslim edilir, sermaye bankaya havale edilir ve sicil başvurusu elektronik yapılır. Banka hesabında müşteri tanıma incelemesi yapılır; yabancı ortakların yönetici olarak çalışacakları durumda ise vize ve çalışma izni için seyahat gerekir.
Bangladeş’te şirket kurarken ortak gerçek kişi yerine bir şirket olabilir mi?
Evet. Ana şirketin sicil belgesi, yönetim kurulu kararı ve yetki belgeleri apostillenip İngilizce çeviriyle sunulur. Bangladeş 2025’te apostil sözleşmesine katıldığından bazı kurumlar uygulamaya geçmemiş olabilir; kabul önceden sorulur, gerekirse büyükelçilik tasdiki yapılır.
Bangladeşli ortak veya yerel müdür şart mı?
Şart değildir. Yabancı ortak şirketin tamamına sahip olabilir; yönetici için uyruk ve ikamet şartı bulunamadı. Zorunluluklar iki ortak, iki yönetici ve Bangladeş’te kayıtlı fiziki adrestir.
Asgari sermaye ne kadar?
Limited şirkette yasal asgari sermaye yoktur. Sermaye döviz olarak yetkili bankaya getirilir ve banka belge düzenler. Yabancı çalışan için ise en az 50.000 dolarlık giriş havalesi gerekir.
Banka hesabı ne kadar sürer?
Kuruluştan önce geçici hesap açılır; sermaye bu hesaba getirilir. Kuruluştan sonra fonlar kalıcı hesaba aktarılır ve tam müşteri tanıma yapılır. Gerçekçi toplam süre üç-altı haftadır; apostil, banka ve ticaret ruhsatı bu süreyi belirler.
Fatura kesmek için e-fatura sistemi zorunlu mu?
Zorunlu yapılandırılmış e-fatura yoktur. Yasal fatura elektronik düzenlenip saklanabilir, KDV beyanı ve ödemesi elektronik sistemden yapılır; vergi idaresi büyük mükelleflerden başlamak üzere e-fatura için hazırlık yapmıştır.
Bangladeş’te ofis şart mı?
Bangladeş’te şirket kurmak için fiziki kayıtlı adres şarttır, posta kutusu kabul edilmez. Sanal ofislerin kayıtlı ofis olarak kabul edilip edilmediği kaynaklarda teyit edilemedi; bu nedenle baştan sicile ve ticaret ruhsatını verecek belediyeye sorulur.
OzbekCPA Bangladeş’te şirket kurmak isteyenlere nasıl destek verir?
OzbekCPA, kuruluş ve banka aşamalarını Bangladeş’teki hukuk ekibiyle birlikte koordine eder ve şu işleri üstlenir: %27,5 kurumlar vergisi ve stopajın ortakların kendi ülkesindeki vergi sonucuyla birlikte modellenmesi, ortak belgelerinin hazırlanması ve apostili, ana şirketle hizmet ve lisans sözleşmelerinin iki ülke mevzuatına göre kurgulanması ve Bangladeş şirketinin ortakların ülkesindeki vergisel değerlendirmesi. Kuruluş sonrası muhasebe, KDV, bordro ve elektronik bildirimler Bangladeş’teki muhasebe ekibi üzerinden sağlanır.
OzbekCPA, dünyanın her yerinden yatırımcı ve şirketlere Bangladeş’te şirket kurmak konusunda danışmanlık verir: yapı ve vergi etkisi seçimi, belgelerin apostil ve tercümesi, grup içi sözleşmelerin tasarımı ve yapının ortakların kendi ülkesindeki değerlendirmesi. Faaliyetinize ve müşteri yapınıza göre bir yapı değerlendirmesi için bize ulaşın. İlgili yazılar: Etkin Yönetim ve Kontrol · Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: 11257 Sayılı Karar · Transfer Fiyatlandırması.
