Türkiye’de bir şirkete ortak olmak, o şirkette fiilen çalışma hakkı vermez. Limited şirketin ortak olan müdürü, anonim şirketin ortak olan yönetim kurulu üyesi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin yönetici komandite ortağı çalışma izni almak zorundadır. Bakanlığın aradığı sermaye ve istihdam şartları ise, yabancı ortağın sermaye payı 100.000 ABD doları ve üzerindeyse uygulanmaz.
Şirket Ortağı Yabancı Hangi Hâllerde Çalışma İzni Almak Zorundadır?
Ayrım ortaklıkta değil, yönetim sıfatındadır. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası, Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş şirketlerde üç kişiyi çalışma iznine tabi tutar:
- Limited şirketlerin şirket ortağı olan müdürü
- Anonim şirketlerin şirket ortağı olan yönetim kurulu üyesi
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin yönetici olan komandite ortağı
Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinin yedinci fıkrası bunun aynadaki görüntüsünü verir: anonim şirketlerin Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi ile diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortağı, çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilir.
Sadece sermaye koyan, müdür veya yönetim kurulu üyesi olmayan yabancı ortak için çalışma izni alınması gerekmez. Yükümlülük, yabancının şirketi temsile yetkili organ üyesi yapılmasıyla doğar. Kuruluş aşamasında müdürlük yetkisinin kime verileceği, doğrudan izin sürecini belirleyen bir karardır.
2026 Değerlendirme Kriterleri Nelerdir?
Bakanlık, 6735 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin altıncı fıkrasına dayanarak Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri’ni yayımlar; bu kriterleri karşılamayan başvurular 9’uncu maddenin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca reddedilir. Kriterlerin C bölümü şirket ortağı yabancılara ayrılmıştır ve bilanço esasına tabi işyerleri için iki şart öngörür.
| Şart | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Mali yeterlilik | İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması koşuluyla, yabancının sermaye tutarının en az 500.000 TL ve ortaklık payının en az %20 olması | C/1.1 (a) |
| İstihdam | İşyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdamı. İlk izin şerhli düzenlenir; beş kişilik istihdam, ilk çalışma izni süresinin yedinci ayının başından itibaren her ay aranır | C/1.1 (b) |
| Ücret | Başvuru tarihindeki brüt asgari ücretin göreve göre belirlenen katından az olmamak üzere ücret beyanı | A/3.1 |
Mali yeterlilikteki üç unsur birbirine bağlıdır: şirketin ödenmiş sermayesi 500.000 TL’yi aşsa bile, yabancının kendi payı 500.000 TL’nin veya toplam sermayenin %20’sinin altındaysa şart sağlanmış olmaz.
Türk Ticaret Kanunu’nun aradığı asgari sermaye limited şirkette 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL’dir. Çalışma izni kriterinin aradığı 500.000 TL ise bunların üzerindedir. Asgari sermayeyle kurulan bir şirket ticaret sicilinde tescil edilir, ancak yabancı ortağın çalışma izni başvurusu mali yeterlilik şartından reddedilir. Sermaye, kuruluş aşamasında izin kriterine göre belirlenmelidir.
100.000 ABD Doları İstisnası Neyi Kaldırır, Neyi Kaldırmaz?
Kriterlerin C bölümünün 1.2 numaralı hükmü açıktır: 100.000 ABD doları ve üzerinde sermaye payı olan yabancı ortak adına yapılacak çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde düzenlenen kriterler uygulanmaz.
Aranmaz — (a) ve (b) bentleri
- İşyerinin ödenmiş sermayesi
- 500.000 TL Şart aranmaz
- Yabancının sermaye payı
- 500.000 TL Şart aranmaz
- Ortaklık oranı
- %20 Şart aranmaz
- Türk vatandaşı istihdamı
- 5 kişi Şart aranmaz
- Şerhli ilk izin ve 7. ay kuralı
- Uygulanmaz
Aranmaya devam eder
- Ücret kriteri
- Yerinde Göreve göre asgari ücret katı
- Uluslararası işgücü politikası
- Yerinde
- Mesleki yeterlilik
- Yerinde
- Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler
- Yerinde
- Kamu düzeni değerlendirmesi
- Yerinde
100.000 ABD doları, güncel kurlarda 500.000 TL’nin çok üzerinde bir tutara karşılık gelir. Dolayısıyla istisna, sermaye eşiğini düşüren bir kolaylık değildir; tersine, Türk lirası cinsinden daha yüksek bir yatırım gerektirir.
Sağladığı asıl avantaj, en az %20 ortaklık payı ve beş Türk vatandaşı istihdamı şartlarının tamamen ortadan kalkmasıdır. Yeni kurulan, henüz personeli olmayan bir şirkette yabancı yöneticinin ilk günden izin alabilmesini sağlayan hüküm budur.
Kur ve belgeleme
Kriter metni 100.000 ABD dolarının hangi tarihteki hangi kurdan hesaplanacağını düzenlemez. Uygulamada ticaret sicil gazetesindeki Türk lirası sermaye payı esas alınır ve dövize çevrilir. Kurdaki dalgalanma nedeniyle eşiğin sınırında kalan yapılarda başvurunun reddedilme riski vardır; sermaye payının eşiği rahatça aşacak şekilde belirlenmesi ve sermaye ödemesine ilişkin banka dekontlarının dosyada bulundurulması gerekir.
6735 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca çalışma izni başvurusu uluslararası işgücü politikasına göre değerlendirilir. Kriterler karşılansa dahi, aynı Kanun’un 9’uncu maddesinde sayılan kamu düzeni, mesleki yeterlilik, karşılıklılık veya işgücü piyasası gerekçeleriyle başvuru reddedilebilir. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında yatırım yapılmış olması da şirket ortakları dâhil yabancı personele izin verilmesini zorunlu kılmaz.
Ücret Kriteri 2026’da Ne Kadar?
Ücret, başvuru tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücretin göreve göre belirlenen katından az olamaz.
| Görev | Asgari ücret katı | 2026 asgari brüt ücret |
|---|---|---|
| Üst düzey yönetici, pilot | 5 kat | 165.150 TL |
| Mühendis, mimar | 4 kat | 132.120 TL |
| Diğer yöneticiler | 3 kat | 99.090 TL |
| Uzmanlık ve ustalık gerektiren işler | 2 kat | 66.060 TL |
| Ev hizmetleri ve diğer meslekler | 1 kat | 33.030 TL |
Şirket ortağı olan müdür veya yönetim kurulu üyesi kural olarak üst düzey yönetici sayılır ve beş kat üzerinden değerlendirilir. Bu, yalnızca bir başvuru şartı değil, yıllık işgücü maliyetini belirleyen bir taahhüttür: beyan edilen ücret bordroda gerçekten uygulanmak zorundadır ve uzatma başvurusunda geçmiş dönem bordroları incelenir.
Genel Değerlendirme Kriterleri Ortağa Nasıl Yansır?
Kriterlerin A bölümü tüm işyerleri için geçerli genel çerçeveyi kurar. Şirket ortağı yabancı bakımından C bölümü özel düzenleme niteliğindedir; ancak şirketin ortak dışındaki yabancı çalışanları için A bölümü doğrudan uygulanır.
Bilanço esasına tabi işyerlerinde, izin istenen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL ve üzerinde olan işyerlerinde ise beş yabancıya kadar bu kriter uygulanmaz.
Cari yılda kurulan işyerlerinde ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması aranır. Faaliyette olan işyerlerinde ise 500.000 TL ödenmiş sermaye, 8.000.000 TL net satış veya 150.000 ABD doları ihracat ölçütlerinden birinin sağlanması yeterlidir.
2026’da Değerlendirme Kriterlerinde Ne Değişti?
Kriterler yıl içinde iki kez genişletildi. Aşağıdaki hükümler yeni yürürlüğe girdiği için birçok başvuru dosyasına henüz yansımamıştır.
| Düzenleme | İçerik | Yürürlük |
|---|---|---|
| Türkiye geçmişi olan yabancılar | Başvuru tarihi itibarıyla son üç yılda en az bir yıl süreyle Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak kalmış yabancılar için yurt içi başvurularda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. En fazla üç yabancıyla sınırlıdır ve yabancı sayısı aynı işyerindeki Türk vatandaşı sayısını aşamaz | 03.08.2026 |
| Sekiz yıl kuralı | Türkiye’de en az sekiz yıl çalışma izni, kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani veya insan ticareti mağduru ikamet izniyle bulunmuş yabancılar; istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinden muaf tutulan yabancılar listesine eklendi | 03.08.2026 |
| İmalat sektörü | Türkiye genelinde istihdam edilen Türk vatandaşı sayısı esas alınır; ilave yabancı ihtiyacında şube bazında her beş Türk vatandaşına karşılık bir yabancı, istihdam kriterinden muaf değerlendirilir. 31.12.2027’ye kadar geçerli | 03.08.2026 |
| Kümes hayvancılığı ve geri dönüşüm | Aynı beş Türk vatandaşına bir yabancı mekanizması bu iki faaliyet kolu için de getirildi; beşten az çalışanı olan işyerlerinde yabancı sayısı Türk vatandaşı sayısını aşmamak kaydıyla iki yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaz | 03.08.2026 |
| Turizm ve hayvancılık | Konaklama işletmelerinde uzmanlık dışı işler için şube bazında her beş Türk vatandaşına bir yabancı muafiyeti; hayvan varlığı eşiklerini sağlayan hayvancılık işletmelerinde mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması | 11.03.2026 |
100.000 Dolar Dışında Hangi Muafiyet Yolları Var?
Sermaye eşiği tek yol değildir. Yatırımcının kendi durumuna göre daha uygun bir kanal bulunabilir.
Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olanlar, uzun dönem ikamet izni sahipleri, en az üç yıldır Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayanlar, Türk soylu yabancılar ve KKTC vatandaşları için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmaz. Durumun kamu kurumlarından alınmış belgelerle kanıtlanması zorunludur.
Bilişim sektöründe uzmanlık gerektiren görevlerde, Ar-Ge veya tasarım merkezi belgeli şirketlerde ve teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışacak yabancılarda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. Ar-Ge ve teknoloji geliştirme bölgesi başvurularında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranır.
Ülke ekonomisine yüksek katkı veya yüksek sayıda istihdam taahhüt eden nitelikli yatırımlarda, Genel Müdürlükçe uygun bulunması koşuluyla genel değerlendirme kriterleri kısmen veya tamamen uygulanmayabilir. Bu yol eşik esaslı değil takdire dayalıdır ve dosyanın gerekçelendirilmesini gerektirir.
Turkuaz Kart; ihracat, istihdam veya yatırım kapasitesiyle ulusal ekonomiye önemli katkı sağlayan yabancılara verilir ve ilk üç yılı geçiş süresidir. Uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olanlar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Her ikisi de mutlak hak doğurmaz.
Başvuru Nasıl Yapılır, Ne Kadar Sürer?
- Başvuru kanalının belirlenmesiYabancı Türkiye’de yasal olarak bulunuyorsa başvuru yurt içinden doğrudan Bakanlığa yapılır. Aksi hâlde yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği ya da başkonsolosluğuna başvurulur.
- Şirket tarafında ön hazırlıkŞirketin elektronik başvuru sisteminde kayıtlı olması, elektronik imza ve kayıtlı elektronik posta adresinin hazır olması gerekir. Yabancının pasaportunun geçerlilik süresi, talep edilen izin süresinden en az altmış gün uzun olmalıdır.
- Dosyanın oluşturulmasıSermaye ve ortaklık yapısını gösteren güncel ticaret sicil gazetesi, müdür veya yönetim kurulu üyeliği kararı, son yıla ait bilanço ve gelir tablosu, pasaport sureti ve gerekiyorsa diploma tercümesi sisteme yüklenir.
- DeğerlendirmeUsulüne uygun başvurular, bilgi ve belgelerin tam olması kaydıyla otuz gün içinde sonuçlandırılır. Eksik belge hâlinde değerlendirme ertelenir; erteleme süresi mücbir sebep hâlleri dışında otuz günü aşamaz ve süre sonunda tamamlanmayan başvurular reddedilir.
- Harç ve değerli kâğıt bedelinin ödenmesiTalebi uygun bulunan yabancı için harç ve değerli kâğıt bedeli ayrı ayrı yatırılır. Bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmemesi hâlinde başvuru reddedilir.
- Vize ve girişYurt dışından yapılan başvuruya istinaden izin verilen yabancı, iznin geçerliliğinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmek zorundadır; gelmezse izin iptal edilir. Çalışma izni, ikamet izni yerine geçer.
Süreler ve harçlar
| Kalem | İçerik | 2026 |
|---|---|---|
| İlk izin süresi | İş veya hizmet sözleşmesi süresini aşmamak üzere, belirli işyerinde belirli işte | En çok 1 yıl |
| İlk uzatma | Aynı işverene bağlı olarak | En çok 2 yıl |
| Sonraki uzatmalar | Aynı işverene bağlı olarak; farklı işveren yanında çalışma ilk başvuru sayılır | En çok 3 yıl |
| Uzatma başvuru penceresi | Sürenin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren; her hâlde süre dolmadan | 60 gün |
| Değerlendirme süresi | Bilgi ve belgeler tam ise | 30 gün |
| Ödeme süresi | Harç ve değerli kâğıt bedeli, bildirimden itibaren | 30 gün |
İzin Alındıktan Sonraki Yükümlülükler
- Sosyal güvenlik girişinin süresinde yapılması
- Beyan edilen ücretin bordroda fiilen uygulanması
- Şerhli izinlerde yedinci aydan itibaren istihdam şartının her ay sağlanması
- Adres, unvan ve ortaklık yapısı değişikliklerinin bildirilmesi
- Uzatma başvurusunun süre dolmadan yapılması
- İş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde bildirim
- Farklı işveren yanında çalışmanın yeni başvuru gerektirmesi
- Pasaport geçerliliğinin izin süresini aşması
Vergi ve Sosyal Güvenlik Tarafında Nelere Dikkat Edilmeli?
Çalışma izni alan ortak-müdür, şirketin bordrolu çalışanı hâline gelir. Beyan edilen brüt ücret üzerinden gelir vergisi stopajı, damga vergisi ve sosyal güvenlik primleri hesaplanır. Üst düzey yönetici için beş kat asgari ücret üzerinden hesaplanan yük, şirketin yıllık maliyetinde tek başına belirleyici bir kalem oluşturur.
İkinci nokta, ücretin gerçekten ödenmesidir. Beyan edilen tutar bordroda gösterilip fiilen ödenmediğinde, uzatma başvurusunda geçmiş dönem bordroları ve banka kayıtları incelenir. Ayrıca yabancının Türkiye’de yerleşmiş sayılması hâlinde dünya çapındaki geliri bakımından tam mükellefiyet gündeme gelebilir; ikili sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerden gelenlerde ise sigortalılığın hangi ülkede devam edeceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Şirketi asgari sermayeyle kurup sonra izin başvurusu yapmak. Ticaret sicili 50.000 TL’yi tescil eder, çalışma izni kriteri 500.000 TL arar.
- 100.000 doları ucuz yol sanmak. Güncel kurlarda 500.000 TL’nin çok üzerindedir; sağladığı avantaj tutar değil, pay oranı ve istihdam şartlarının kalkmasıdır.
- Eşiğin tam sınırında sermaye belirlemek. Kur dalgalanması başvuruyu reddettirebilir; pay eşiği rahatça aşacak şekilde belirlenmelidir.
- Ücreti yalnızca başvuru için beyan etmek. Beyan edilen tutar bordroda fiilen uygulanmak zorundadır ve uzatmada geçmiş bordrolar incelenir.
- Şerhli izinde yedinci ay kuralını unutmak. Beş kişilik istihdam yedinci ayın başından itibaren her ay aranır.
- Sadece ortak olan yabancı için izin almaya çalışmak. Yönetici sıfatı yoksa izin gerekmez; gereksiz başvuru zaman ve harç kaybıdır.
- Uzatmayı süre dolduktan sonra yapmak. Başvuru, sürenin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her hâlde süre dolmadan yapılmalıdır.
- Kriterlerin sağlanmasını garanti saymak. Uluslararası işgücü politikası ve genel ret sebepleri her hâlde uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirkete ortak olan her yabancı çalışma izni almak zorunda mı?
100.000 ABD doları istisnası hangi şartları kaldırır?
İstisna ücret kriterini de kaldırır mı?
2026’da şirket ortağı için asgari ücret ne kadar beyan edilmeli?
Çalışma izni başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Şirket asgari sermayeyle kurulduysa ne olur?
Kriterler sağlanırsa izin kesin verilir mi?
Çalışma izni süresi ne kadar ve nasıl uzatılır?
Ozbek CPA olarak yabancı ortaklı şirketlerde çalışma izni süreçlerini yürütüyoruz: kuruluş aşamasında sermaye ve ortaklık yapısının izin kriterlerine göre belirlenmesi, 100.000 ABD doları eşiği ile diğer muafiyet yollarının karşılaştırılması, başvuru dosyasının hazırlanması, ücret kriterinin bordroya ve işgücü maliyetine yansıtılması ile uzatma ve bildirim yükümlülüklerinin takibi. Bize ulaşın.
