Teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım, tasarım ve araştırma geliştirme faaliyetinden elde edilen kazanç 31 Aralık 2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır. Kazanç bir gayrimaddi hakkın satışından, devrinden veya kiralanmasından geliyorsa iki ek şart devreye girer: hak araştırma geliştirme sonucunda doğmuş ve tescil, kayıt ya da bildirimi yapılmış olmalıdır; istisna da nitelikli harcama oranıyla sınırlanır. Gayrimaddi hak geliri ve grup satışı belirli eşiklerin altında kalan mükellefte ise tescil yerine proje bitirme belgesi yeterlidir. Aşağıda bu şartların işleyişi ve 2026 rakamları var.
4691 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesinin ikinci fıkrası, gayrimaddi hak kazançlarında istisnayı tescil, kayıt veya bildirim şartına bağlama yetkisi verir; şart 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile konulmuştur. Son beş dönem ortalamasıyla yıllık brüt gayrimaddi hak geliri ve grup net satış hasılatı Karar’daki eşiklerin altında kalan mükellefte tescil aranmaz, Bakanlıktan alınan proje bitirme belgesi yeterlidir. Eşik üstünde, beyanname verme süresinin sonuna kadar başvurulmuş olması o dönem için yeterlidir. Şart sonradan gerçekleşmezse zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle tahsil edilir. İstisna tutarı ayrıca nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranıyla sınırlıdır; bu oran yüzde otuza kadar artırılabilir.
İstisnanın kapsamı
İstisna bölgede yürütülen faaliyete bağlıdır; şirketin bölgede olması yetmez, kazancın bölgedeki yazılım, tasarım veya araştırma geliştirme işinden doğması gerekir. Gayrimaddi hak kazancı bu çerçevenin içinde ayrı bir kutudur: 2017’de eklenen fıkra, hak satış ve kiralamalarında istisnayı tescile ve harcama oranına bağlamıştır. Sipariş üzerine yapılan ve doğacak tüm hakların müşteriye ait olduğu işler ise gayrimaddi hak kazancı sayılmaz, bölgedeki faaliyet kazancı olarak değerlendirilir.
İstisna kapsamında
- Bölgede üretilen yazılımın satış ve lisans geliri
- Tescilli patent, faydalı model ve tasarımın satışı, devri, kiralanması
- Telif hakkı tesciline konu yazılımın lisanslanması
- Yönetici şirketin Kanun uyarınca elde ettiği kazanç
Kapsam dışında
- Bölge dışında yürütülen üretim ve hizmetin kazancı
- Satın alınan gayrimaddi hakkın olduğu gibi yeniden satışı
- Nakit ve mevduat gelirleri, kur farkı gibi yan gelirler
- Eşik üstünde tescil başvurusu yapılmamış hakkın satışı
Tescil şartı nasıl işler
- Hak araştırma geliştirme sonucunda doğmalı. Dışarıdan satın alınan veya başka yerde geliştirilen hak, bölgede tescil ettirilse bile bu fıkraya girmez.
- İlgili mevzuatta tescil, kayıt veya bildirim yapılmalı. Patent ve faydalı model için Türk Patent ve Marka Kurumu, yazılım için telif hakkı kaydı. Eşik altındaki mükellefte bu adımın yerini proje bitirme belgesi alır.
- Başvuru beyanname süresi sonuna kadar yapılmalı. Belgenin alınması beklenmez; ilgili dönemin beyannamesi verilene kadar başvurulmuş olması istisnayı o dönemden itibaren açar.
- Belge alınınca şart tamamlanır. Başvurunun reddi veya geri çekilmesi hâlinde istisna dayanağını yitirir.
- Şart gerçekleşmezse vergi faiziyle ödenir. 2018’de eklenen cümle uyarınca vergi ziyaı cezası uygulanmaz; yalnızca gecikme faizi işler.
Karar’ın 1 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, son beş hesap dönemi ortalamasıyla yıllık brüt gayrimaddi hak geliri 30 milyon lirayı ve dahil olduğu grubun net satış hasılatı 200 milyon lirayı aşmayan mükellefler, patent veya eşdeğer belge aranmaksızın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınan proje bitirme belgesine dayanarak istisnadan yararlanır. Tebliğ tutarların her yıl güncelleneceğini yazar; 2018 için 34 milyon ve 226 milyon lira olarak açıklanmıştır. Bu yüzden “tescil gerekmez” diyen kaynaklar eşik altındaki mükellefi kastediyorsa haklıdır; eşik üstünde ve sipariş dışı hak satışlarında şart yürürlüktedir.
Müşteri siparişiyle geliştirilen ve doğacak tüm hakların müşteriye ait olduğu yazılım veya tasarım, gayrimaddi hak kazancı sayılmaz. Bu işin kazancı bölgedeki faaliyet kazancı olarak istisnadan yararlanır; tescil şartı ve harcama oranı sınırı uygulanmaz. Sözleşmede hak sahipliğinin kimde kaldığı bu yüzden belirleyicidir.
Nitelikli harcama oranı
Gayrimaddi hak kazancının ne kadarının istisna olacağı, 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen orana bağlıdır: istisna kazanç, kazancın nitelikli harcamaların toplam harcamalara oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Nitelikli harcama yüzde otuza kadar artırılabilir, ancak artırılmış tutar toplam harcamayı aşamaz.
| Harcama | Nitelikli | Toplam |
|---|---|---|
| Bölgedeki kendi araştırma geliştirme gideri | Evet | Evet |
| İlişkisiz kişiden alınan hizmet | Evet | Evet |
| Yurt içi ilişkili kişiden alınan hizmet | Evet, geçici olarak | Evet |
| Yurt dışı ilişkili kişiden alınan hizmet | Hayır | Evet |
| Satın alınan gayrimaddi hak ve lisans | Hayır | Evet |
| Faiz ve bina giderleri | Hayır | Hayır |
Örnek: toplam harcama 1.000.000 lira, nitelikli harcama 600.000 lira olsun. Oran yüzde 60’tır; yüzde otuz artırımla nitelikli harcama 780.000 liraya çıkar ve oran yüzde 78 olur. Hakkın satışından 2.000.000 lira kazanç elde edilmişse istisna 1.560.000 lira, vergilenecek kısım 440.000 liradır.
2026’da yürürlükteki diğer şartlar
| Konu | 2026 uygulaması |
|---|---|
| Fon ayırma yükümlülüğü | İstisna 5.000.000 lira ve üzeriyse yüzde 3, yılda en çok 100.000.000 lira |
| Fon ayrılmazsa | İstisna kazancın yüzde 20’si o yıl istisna dışı kalır |
| Ücret vergisi teşviki | Brüt asgari ücretin 40 katına kadar, 1.321.200 lira |
| Bölge dışı çalışma | Bilişim personeli yüzde 100, diğer personel yüzde 75 |
| Yazılım tesliminde katma değer vergisi | İstisna, 31.12.2028’e kadar |
| Kazanç istisnası | 31.12.2028’e kadar |
Fon eşiği 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2.000.000 liradan 5.000.000 liraya çıkarıldı; 1 Ocak 2026’dan sonra verilen beyannameler için geçerlidir. Ücret teşvikindeki 40 kat tavanı 7555 sayılı Kanun’la 2025’te getirildi. Bölge dışı oranları 10766 sayılı Karar’la 31 Aralık 2026’ya kadar belirlendi; bilişim personelinin kapsamını Bakanlık tanımlar.
Sık yapılan hatalar
- Eşik üstünde tescil başvurusunu beyannameden sonraya bırakmak. Beyanname süresi geçtikten sonra yapılan başvuru o dönem için istisnayı açmaz.
- Satın alınan hakkı nitelikli harcama saymak. Lisans ve hak bedelleri toplam harcamayı büyütür, oranı düşürür.
- Hak sahipliğini sözleşmede boş bırakmak. Hakların müşteride mi şirkette mi kaldığı, hangi rejimin uygulanacağını belirler.
- Fon yükümlülüğünü gözden kaçırmak. 5.000.000 lira eşiği aşan istisnada yıl sonuna kadar fon ayrılmazsa istisnanın beşte biri kaybolur.
- Bölge dışı süreyi kayıtsız bırakmak. Yüzde 75 ve yüzde 100 oranları, bölge dışında geçirilen sürenin belgelenmesine bağlıdır.
Sık sorulan sorular
Tescil belgesi alınmadan istisna uygulanabilir mi?
Evet. Eşik üstündeki mükellefte ilgili dönemin beyanname verme süresi sonuna kadar başvurulmuş olması yeterlidir; belge sonradan alınır. Başvuru reddedilirse vergi gecikme faiziyle ödenir, ceza uygulanmaz. Eşik altındaki mükellef tescil yerine proje bitirme belgesiyle yararlanır.
Hangi haklar tescil şartına tabidir?
Patent, faydalı model, tasarım ve telif hakkı kaydına konu yazılım gibi, satışı, devri veya kiralanması kazanç doğuran bütün gayrimaddi haklar. Sipariş üzerine geliştirilip hakları müşteriye geçen işler bu fıkranın dışındadır.
Nitelikli harcama oranı her kazanca uygulanır mı?
Hayır. Oran yalnızca gayrimaddi hakkın satış, devir ve kiralama kazancına uygulanır; bölgedeki olağan yazılım ve hizmet kazancı oran sınırına tabi değildir.
Fon yükümlülüğü kime uygulanır?
Yıllık beyannamede yararlanılan istisna tutarı 5.000.000 lira ve üzerinde olan mükelleflere. Bu tutarın yüzde 3’ü yıl sonuna kadar girişim sermayesi fonu veya ortaklığına ya da kuluçka şirketine aktarılır.
Bölge dışında çalışan personelin ücreti teşvikten yararlanır mı?
2026 sonuna kadar bilişim personelinde yüzde 100, diğer personelde yüzde 75 oranında. Süreler bölge yönetici şirketine bildirilir ve kayıt altına alınır.
Küçük bir yazılım şirketi patent almak zorunda mı?
Hayır. Yıllık brüt gayrimaddi hak geliri ve grup net satışı Karar’daki eşiklerin altında kalıyorsa, Bakanlıktan alınan proje bitirme belgesi tescil yerine geçer. Eşikler beş dönem ortalamasıyla ölçülür ve her yıl güncellenir.
Ozbek CPA teknoloji geliştirme bölgesi şirketlerinde istisna kazancın ayrıştırılması, nitelikli harcama oranının hesaplanması, tescil takvimi, fon yükümlülüğü ve ücret teşviki uygulaması konularında çalışır. İlgili bir konu da Türkiye’de vergi sistemidir. Mevcut uygulamanızın gözden geçirilmesi için bize ulaşın.
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, geçici madde 2 ve ek madde 3 — 7033, 7103, 7263 ve 7555 sayılı Kanunlarla değişik hâli
- 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı — Resmî Gazete 19 Ekim 2017, sayı 30215
- 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — Resmî Gazete 31 Aralık 2025, sayı 33124 beşinci mükerrer
- 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — Resmî Gazete 25 Aralık 2025, sayı 33118
- 331 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği — Resmî Gazete 4 Eylül 2025, sayı 33007
- Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, teknoloji geliştirme bölgeleri bölümü; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, geçici madde 20
- Gelir İdaresi Başkanlığı — güncel tebliğ ve özelgeler

