Birleşik Krallık’ta İş Yapma Ortamı ve Türkiye ile Ticari Bağlantılar
Birleşik Krallık, küresel finans merkezi konumu, esnek şirket yapıları ve uluslararası ticarete uygun hukuki altyapısı sayesinde yabancı yatırımcılar için önemli bir iş ortamı sunmaktadır. İngiliz şirketler hukuku, hızlı şirket kuruluş süreçleri ve dijital başvuru sistemleri, özellikle uluslararası ticaret ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler açısından avantaj sağlamaktadır.
Türkiye merkezli şirketler için Birleşik Krallık; finans, teknoloji, danışmanlık ve ticaret alanlarında uluslararası yapılanma stratejilerinde sıklıkla tercih edilen bir merkezdir.
Ülkeye Genel Bakış
Resmi Adı: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Başkent: London
Nüfus: Yaklaşık 68 milyon
Resmi Dil: İngilizce
Din: Çeşitli dini yapı; ağırlıklı olarak Hristiyanlık
İklim: Ilıman okyanusal iklim
Saat Dilimi: UTC+00:00 (GMT)
Ülke Kodu: +44
Para Birimi: Pound Sterling (GBP)
Birleşik Krallık’ta Şirket Nasıl Kurulur?
Başlıca Şirket Türleri
- Özel Limited Şirket (Ltd)
- Halka Açık Limited Şirket (PLC)
- Şube
- Temsilcilik
Türkiye’deki limited şirket yapısına benzer özellikler taşıyan (Ltd) modeli, yabancı yatırımcılar tarafından en çok tercih edilen şirket türüdür.
Kuruluş Süreci
- Şirket unvanının belirlenmesi
- Ana sözleşme ve kuruluş belgelerinin hazırlanması
- Director ve shareholder atanması
- Companies House kaydı
- Vergi numarası (UTR) alınması
- Banka hesabı açılışı
Dijital başvuru sistemleri sayesinde şirket kuruluşu oldukça hızlı ilerleyebilmekte; ancak banka compliance süreçleri zaman planlamasında belirleyici olabilir.
Şirket Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler
Gerçek kişi ortaklar için:
- Pasaport kopyaları
- Adres teyit belgeleri
- Şirket kuruluş belgeleri
- Director atama bilgileri
Kurumsal ortaklar için:
- Certificate of Incorporation
- Ticaret sicil kayıt örneği
- Ana sözleşme
- Yönetim kurulu kararı
- Apostilli şirket belgeleri
Türkiye merkezli şirketlerin ortak olduğu yapılarda compliance incelemeleri detaylı yürütülebilir.
Yerel Ortak veya Yerel Müdür Zorunlu mu?
Birleşik Krallık’ta yabancı yatırımcılar şirket hisselerinin tamamına sahip olabilir. Yerel ortak zorunlu değildir. Yerel resident director zorunlu olmamakla birlikte banka süreçleri ve operasyonel uyum açısından pratik avantaj sağlayabilir.
Birleşik Krallık Vergi Sistemi ve Türkiye ile Vergisel Karşılaştırma
Kurumlar Vergisi
- Birleşik Krallık: %25’e kadar (şirket kâr seviyesine bağlı)
- Türkiye: Güncel mevzuata bağlı olarak farklı oranlar uygulanabilmektedir.
Katma Değer Vergisi
- Standart oran: %20
- Türkiye: Standart KDV oranı farklı seviyelerde uygulanmaktadır.
Stopaj Vergileri
- Temettü ödemeleri: Genellikle stopaj uygulanmaz; yapı ve anlaşmalara bağlı değerlendirilir.
Türkiye – Birleşik Krallık Çifte Vergilendirme Anlaşması kapsamında bazı ödemelerde vergi avantajı sağlanabilir. Türkiye merkezli şirketler için temettü akışları ve transfer pricing yapıları kuruluş aşamasında değerlendirilmelidir.
Muhasebe Sistemi ve Türkiye ile Operasyonel Uyum
Birleşik Krallık’ta muhasebe sistemi UK GAAP ve IFRS prensiplerine uyumlu yapıdadır. Elektronik beyan ve dijital vergi platformları yaygın olarak kullanılmaktadır.
Yasal Uyum Süreçleri
- Yıllık finansal raporlar
- Kurumlar vergisi beyanı
- VAT raporlamaları (varsa)
- Bordro bildirimleri
Türkiye’deki muhasebe süreçlerine alışık olan yatırımcılar için sistem adaptasyonu görece hızlıdır.
Banka Hesabı Açılışı ve Türkiye Bağlantılı Şirketler
Türkiye merkezli grupların Birleşik Krallık’ta banka hesabı açarken aşağıdaki konulara dikkat etmesi gerekir:
- Nihai faydalanıcı yapısının şeffaflığı
- Faaliyet planının netliği
- AML ve compliance gereklilikleri
Bankalar özellikle uluslararası yapılarda detaylı inceleme gerçekleştirebilir.
Birleşik Krallık Vergi Mukimliği Değerlendirmesi
Birleşik Krallık’ta kurulan şirketin fiili yönetiminin Türkiye’den yürütülmesi vergi mukimliği açısından değerlendirme gerektirebilir. Bu nedenle:
- Yönetim kararlarının nerede alındığı
- Director’un fiili faaliyet yeri
- Grup içi sözleşmeler
gibi unsurlar kuruluş aşamasında planlanmalıdır.
Birleşik Krallık’ta Şirketi Faaliyete Alma Checklist’i
- Registered office adresi
- Director ataması
- Companies House kaydı
- Vergi kaydı
- Banka hesabı aktivasyonu
- Muhasebe sistemi kurulumu
- Bordro ve sosyal güvenlik kayıtları
- Türkiye ile finansal akışların planlanması
Sosyal Güvenlik ve Çalışma Mevzuatı
Birleşik Krallık’ta işverenler çalışanlarını HMRC sistemine kaydetmekle yükümlüdür. Ulusal sigorta (National Insurance) katkı payları işveren ve çalışan tarafından maaş üzerinden hesaplanmaktadır.
Birleşik Krallık’ta Şirket Kuruluş Süresi ve Türkiye ile Planlama Perspektifi
Ortalama Süreler
- Dokümantasyon hazırlığı: 1 – 3 iş günü
- Şirket tescili: 1 – 2 iş günü
- Banka compliance süreci: 5 – 15 iş günü
- Operasyonel aktivasyon: 3 – 5 iş günü
Ortalama toplam süreç: 1 – 3 hafta
Yatırımcıların Sık Yaptığı Zamanlama Hataları
- Şirket kuruluşunun tek başına operasyon için yeterli olduğunu düşünmek
- Banka süreçlerini hafife almak
- Vergi mukimliği planlamasını kuruluş sonrası değerlendirmek
- Substance gerekliliklerini göz ardı etmek
Türkiye ve Birleşik Krallık arasında yapılandırılacak yatırımlar kapsamında şirket kuruluşu, vergi uyumu, muhasebe organizasyonu ve kurumsal yönetim süreçlerinde OzbekCPA ekibi olarak destek sağlamaktayız.Bizimle iletişime geçin.
