Yatırım teşvik belgesi devri, tamamlama vizesi yapılmamış bir teşvik belgesinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onayıyla başka bir yatırımcıya aktarılmasıdır. İşlem E-TUYS sistemi üzerinden yapılır ve belgede unvan değişikliği şeklinde gerçekleşir. Devralan yatırımcı yalnızca henüz kullanılmamış teşvik haklarından yararlanır.
Devir mümkün: birleşme/devralma, kısmi bölünme, ortaklık değişikliği, stratejik yatırımcı geçişi. Devir mümkün değil: tamamlama vizesi yapılmış belgeler.
Yatırım Teşvik Belgesi Devri Nedir?
Yatırım teşvik belgesi devri, halen tamamlama vizesi yapılmamış bir teşvik belgesinin başka bir yatırımcıya aktarılması işlemidir. Devir, belge üzerinde unvan değişikliği şeklinde gerçekleşir; belgenin numarası ve içeriği korunur, yalnızca sahibi değişir.
- Yetkili otorite: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü. Başvurular E-TUYS üzerinden yapılır.
- Hukuki dayanak: 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı ve Uygulama Tebliği.
Devir Hangi Durumlarda Yapılır?
- Şirket birleşmeleri ve devralmaları : Hedef şirketin teşvik belgesi yeni yapıya aktarılır.
- Kısmi veya tam bölünme: TTK kapsamında yapılan bölünmelerde devredilen kısma ait belge yeni şirkete geçer.
- Ortaklık yapısı değişiklikleri: Hisse devri sonrası unvan veya tür değişikliği gerektiğinde belgede güncelleme yapılır.
- Stratejik yatırımcı geçişi: Tamamlanmamış yatırımın başka bir yatırımcıya satılması.
- Grup yapısı yeniden düzenlemeleri: Yatırımın faaliyet konusuna uygun grup şirketinde konsolide edilmesi.
Devir Süreci: 6 Adım
Evrakın eksiksiz hazırlanması koşuluyla süreç tipik olarak 2–6 hafta sürer.
- Devir kararı: Tarafların yetkili organları noter onaylı devir kararı alır.
- Mevzuat ve destek mutabakatı: Belgenin tamamlama vizesi durumu, kullanılan destekler ve gerçekleşme oranı tespit edilir.
- E-TUYS başvurusu: Devralan yatırımcı sisteme yetkilendirilir; başvuru elektronik ortamda yapılır.
- Bakanlık incelemesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı başvuruyu değerlendirir; gerekirse hak edilmeyen destekler için geri alma kararı verir.
- Devir faturası ve KDV: Onay sonrası devir faturası düzenlenir; mevzuat şartları sağlanırsa KDV istisnası uygulanabilir.
- Kayıt ve devamlılık: Devralan, varlıkları kayıtlarına işler ve yatırım takibini E-TUYS üzerinden sürdürür.
Gerekli Belgeler
- Noter onaylı devir kararı (her iki taraf için)
- Birleşme veya bölünme sözleşmesi (varsa)
- Devralan firmanın güncel ticaret sicil tasdiknamesi ve imza sirküleri
- Mevcut teşvik belgesi sureti
- Yatırım gerçekleşme raporu ve sabit kıymet listesi
- Mali müşavir raporu (gerçekleşme ve destek mutabakatı)
- Yatırımcı taahhütnamesi
Not: Belge listesi başvuru senaryosuna göre değişir. Güncel liste için E-TUYS başvuru ekranı esas alınmalıdır.
Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar
- Tamamlama vizesi yapılmış belgeler devredilemez. Devir yalnızca açık belgeler için mümkündür.
- Bakanlık ön onayı şarttır. Onay alınmadan yapılan devir faturası ve mali işlemler belge iptaline yol açabilir.
- Hak edilmeyen destekler geri alınır. Devir öncesi tam destek mutabakatı yapılması bu riski azaltır.
- Tüm yükümlülükler devralana geçer. Tamamlama vizesi, istihdam ve sabit yatırım taahhütleri devralan tarafından yerine getirilir.
- Önceden kullanılan destekler devredilemez. Devralan yalnızca kullanılmamış kısımdan yararlanır.
- Yatırım süresi uzamaz. Devir, belgedeki kalan süreyi değiştirmez.
Vergisel Boyut
| Konu | Devirde Uygulama |
|---|---|
| KDV istisnası | Belge kapsamında alınmış ve henüz aktife alınmamış makine/teçhizatın devrinde mevzuat şartları sağlanırsa uygulanabilir. |
| Kurumlar vergisi | TTK’ya uygun birleşme ve kısmi bölünmeler, KVK kapsamında vergisiz gerçekleştirilebilir. |
| Damga vergisi | Devir sözleşmeleri damga vergisine tabi olabilir; istisna senaryoları ayrıca incelenir. |
| Gümrük muafiyeti | İthal edilmiş makinelerin yurtiçi devrinde gümrük mevzuatı kontrolü gerekir. |
Uyarı: Vergi sonuçları devir tarihindeki mevzuata göre belirlenir. Devir öncesi mali müşavir görüşü alınması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tamamlama vizesi yapılmış belge devredilebilir mi?
Hayır. Tamamlama vizesi yapılmış belgeler devre konu olamaz; devir yalnızca vizesi yapılmamış (açık) belgeler için mümkündür.
Hisse devri otomatik olarak teşvik belgesi devri anlamına gelir mi?
Hayır. Belge şirkete aittir, ortağa değil. Ancak hisse devri sonrası şirket unvanı veya türü değişiyorsa belgede unvan değişikliği için Bakanlığa başvurulması gerekir.
Devralan yatırımcı tüm teşviklerden yararlanır mı?
Hayır. Devralan yalnızca henüz kullanılmamış teşviklerden yararlanır. Devredenin daha önce kullandığı destekler aktarılamaz.
Devir sürecinde KDV istisnası uygulanır mı?
Devre konu makine ve teçhizat teşvik belgesi kapsamında alınmış ve aktife alınma şartları henüz oluşmamışsa, mevzuat şartları sağlanırsa istisna uygulanabilir. Her senaryo ayrı değerlendirilmelidir.
Kısmi devir mümkün müdür?
Evet. Yatırımın bağımsız işletilebilen bir bölümü için kısmi devir yapılabilir. Genellikle TTK kapsamındaki kısmi bölünmelerde uygulanır ve yine Bakanlık onayı gerektirir.
Devir başvurusu reddedilirse ne olur?
Belge devredenin adına kalır; gerekirse hak edilmeyen destekler geri alınır. Eksiklikler giderilerek yeniden başvuru yapılabilir.
Profesyonel Destek
Özbek CPA, yatırım teşvik belgesi devrinin tüm aşamalarında danışmanlık sunmaktadır: devir öncesi mevzuat ve destek mutabakatı, M&A ve kısmi bölünme yapılandırması, E-TUYS başvurusu, Bakanlık takibi ve devir sonrası muhasebe-vergi uyumu. İlgili konu için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
