Hızlı Bakış: 2026 Anahtar Bilgiler
Türkiye’de kurumlar vergisi açısından transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülükleri dört belgeden oluşur. Yükümlülüğün kapsamı, şirketin türüne ve işlemine göre değişir.
| Belge | Kim hazırlar / kapsam | Eşik (2026) | Hazırlama / ibraz süresi | Nasıl beyan edilir |
|---|---|---|---|---|
| Transfer Fiyatlandırması Formu | İlişkili kişiyle işlem yapan KV mükellefleri | Form kılavuzundaki işlem tutarı eşiği 30.000 TL | KV beyannamesi ile birlikte | E-beyanname “Ekler” bölümünde elektronik olarak |
| Yıllık TF Raporu | Büyük Mükellefler → yurt içi + yurt dışı; diğerleri → yurt dışı; serbest bölge → yalnızca yurt içi | Tutar eşiği yok | KV beyannamesinin verilme süresine kadar | Beyan edilmez; talep halinde 15 gün içinde ibraz |
| Genel Rapor | Çok uluslu grup üyesi, önceki dönem aktif ve net satışların ikisi de ≥ 500 milyon TL | 500 milyon TL (her iki kalem) | İlgili dönemi izleyen hesap döneminin sonuna kadar | Beyan edilmez; talep halinde ibraz |
| Ülke Bazlı Rapor | Konsolide grup geliri ≥ 750 milyon EUR olan grubun Türkiye’deki nihai ana işletmesi | 750 milyon EUR | Dönem bitimini izleyen 12. ayın sonuna kadar | BTRANS üzerinden GİB’e (XML); bildirim her yıl Haziran sonuna kadar |
Ceza tarafı (2026, VUK 588 Sıra No.lu Genel Tebliğ):
- Belge ibraz yükümlülüğüne uyulmaması → özel usulsüzlük cezası (sermaye şirketlerinde usulsüzlük cezaları 35.000 TL’den başlar).
- Örtülü kazanç dağıtımı tespiti → ek kurumlar vergisi + vergi ziyaı cezası (2 Ağustos 2024’ten itibaren 1,5 kat; VUK 359 fiillerinde 4,5 kat) + gecikme faizi + bazı durumlarda stopaj.
- Koruyucu hüküm: Belgeler tam ve zamanında hazırlanmışsa, transfer fiyatlandırması kaynaklı vergi ziyaı cezası %50 indirimli uygulanır (KVK m.13).
Transfer Fiyatlandırması Nedir?
Transfer fiyatlandırması, birbiriyle ilişkili kişi veya şirketler arasında yapılan mal, hizmet, finansman, lisans, kira, gayrimaddi hak, yönetim hizmeti ve benzeri işlemlerde uygulanan fiyat veya bedelin belirlenmesidir. Kuralın özü, bu fiyatın bağımsız taraflar arasında oluşacak fiyata uygun olmasıdır.
Bağımsız iki şirket işlem yaparken fiyat; piyasa koşulları, pazarlık gücü ve ticari risklerle oluşur. Oysa aynı gruba bağlı iki şirket arasındaki fiyatı belirleyen ekonomik irade çoğu zaman aynı gruba aittir. Bu nedenle ilişkili işlemlerde belirlenen fiyatın piyasaya uygunluğu, kurumlar vergisi açısından doğrudan denetlenir.
Bu Kurallar Neden Var?
Düzenlemenin amacı, Türkiye’de oluşan kurum kazancının yapay fiyatlandırmalar yoluyla başka şirketlere, ortaklara veya düşük vergili ülkelere aktarılmasını önlemektir.
Örneğin Türkiye’deki bir şirket ürünlerini grup içindeki yurt dışı şirkete piyasa fiyatının altında satarsa, Türkiye’de doğması gereken kâr başka ülkede ortaya çıkabilir. Tersine, ilişkili bir şirketten piyasa üstü hizmet, lisans, faiz veya yönetim faturası alınırsa, Türkiye’deki matrah aşınır.
Bu yönüyle transfer fiyatlandırması, grup şirketlerini cezalandırmak için değil, kazancın gerçekten yaratıldığı yerde vergilenmesini sağlamak için kurulmuş bir vergi güvenlik mekanizmasıdır.
Emsallere Uygunluk İlkesi
İlkenin esası şudur: İlişkili kişiler arasında uygulanan fiyat veya bedel, aynı veya benzer koşullarda bağımsız kişiler arasında oluşacak fiyata uygun olmalıdır. Yani grup içi işlemin fiyatı, ilişkisiz üçüncü kişilerle yapılan benzer işlemlerle karşılaştırıldığında ticari ve ekonomik olarak savunulabilir olmalıdır.
İki tür emsal kullanılır:
- İç emsal: Şirketin kendi ilişkisiz tarafıyla yaptığı benzer işlem. Aynı ürünü hem grup şirketine hem bağımsız müşteriye satıyorsanız, bağımsız müşteriye uygulanan fiyat iç emsaldir. En güçlü emsal türüdür.
- Dış emsal: Piyasada bağımsız şirketler arasında gerçekleşen karşılaştırılabilir işlemlerden elde edilen veriler (genellikle ticari veritabanları üzerinden).
Önemli bir nokta: Çoğu zaman tek bir “doğru fiyat” yoktur. Uygulamada bir emsal fiyat veya kâr marjı aralığı tespit edilir ve şirketin sonucunun bu aralık içinde olup olmadığına bakılır. (Aralığın neresinin hedeflenmesi gerektiğine dair pratik açıklama için aşağıdaki sayısal örneğe bakınız.)
“İlişkili Kişi” Kimdir?
Kavram, yalnızca ortak şirketleri değil, çok daha geniş bir ilişki ağını kapsar. İlişkili kişi sayılanlar:
- Kurumun ortakları ve ortakların ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurumlar
- İdaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan ya da dolaylı bağlı bulunulan kişi ve kurumlar
- Ortakların eşleri ile belirli derecedeki kan ve kayın hısımları (altsoy, üstsoy dâhil)
Bu nedenle analizde yalnızca doğrudan ortaklık yapısına bakmak yetmez; yönetim ilişkisi, kontrol, sermaye bağı, fiili nüfuz ve aile bağları birlikte değerlendirilir. Uygulamada en sık yapılan hata, ilişkili kişi tanımının dar yorumlanmasıdır.
Yasal Dayanak: KVK Madde 13 ve İlgili Düzenlemeler
Temel dayanak, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. maddesidir. Buna göre kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı fiyat veya bedel üzerinden işlem yaparsa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır.
Kapsam yalnızca mal alım-satımı değildir; imalat, inşaat, kiralama, ödünç para alma/verme, ücret, ikramiye, yönetim hizmeti, lisans, know-how ve benzeri tüm işlemleri içerir.
Uygulama detayları, Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğler ile belirlenmiştir. Üç katmanlı belgelendirme yapısı ise 2151 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve buna bağlı tebliğ ile mevzuata girmiştir.
OECD, BEPS ve Üç Katmanlı Belgelendirme
Transfer fiyatlandırması Türkiye’ye özgü değildir. Çok uluslu grupların kârı ülkeler arasında kaydırması, küresel bir vergi sorunudur. OECD’nin BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) çalışması, kârın ekonomik faaliyetin ve değerin gerçekten oluştuğu ülkede vergilenmesini hedefler.
BEPS 13. Eylem Planı, üç katmanlı bir belgelendirme modeli getirmiştir ve Türkiye bunu mevzuatına uyarlamıştır:
- Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu — Türkiye’deki şirketin yerel raporu
- Genel Rapor — grubun küresel resmi
- Ülke Bazlı Rapor — ülke ülke gelir/kâr/vergi tablosu
Bu yapının pratik sonucu şudur: Türkiye’deki yerel raporun, grup merkezinden gelen Genel Rapor ile çelişmemesi gerekir. İdare bu raporları birlikte değerlendirir.
Belgelendirme Yükümlülükleri: Üç Katmanlı Yapı
Aşağıdaki tablo dört belgeyi tek bakışta karşılaştırır; ardından her belge kısaca açıklanmıştır.
| Özellik | Local File (Yıllık Rapor) | Master File (Genel Rapor) | CbCR (Ülke Bazlı) | TF Formu |
|---|---|---|---|---|
| Amaç | Yerel işlemleri savunmak | Grubun büyük resmini sunmak | Ülke bazında şeffaflık | Beyan/bildirim |
| Eşik | Yok | Aktif ve net satış ≥ 500 mn TL | Grup geliri ≥ 750 mn EUR | İşlem eşiği (form kılavuzu) |
| Kim hazırlar | Mükellef | Genelde grup ana şirketi | Nihai ana işletme | Mükellef |
| Süre | KV beyanname süresi | İzleyen dönem sonu | Dönem + 12 ay | KV beyannamesi ile |
| Beyan | Hayır (talepte ibraz) | Hayır (talepte ibraz) | Evet (BTRANS) | Evet (e-beyanname eki) |
Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu
Yerel uyumun en kritik belgesidir. İçinde: şirketin faaliyeti, organizasyon ve ortaklık yapısı, ilişkili kişiler, işlem türleri ve tutarları, fonksiyon–varlık–risk analizi, seçilen yöntem, karşılaştırılabilirlik analizi ve emsal sonuç bulunur.
Kimler hazırlar: Büyük Mükellefler Vergi Dairesi’ne kayıtlı mükellefler yurt içi + yurt dışı ilişkili işlemleri için; diğer kurumlar vergisi mükellefleri yurt dışı ilişkili işlemleri için; serbest bölge mükellefleri yalnızca yurt içi ilişkili işlemleri için. Tutar eşiği yoktur. Türkçe hazırlanır.
Genel Rapor
Grubun tamamına ilişkin üst düzey bilgileri içerir: küresel organizasyon yapısı, faaliyet alanları, grup içi önemli işlemler, gayrimaddi haklar, finansman yapısı, küresel transfer fiyatlandırması politikaları ve finansal/vergisel bilgiler.
Yükümlülük, çok uluslu grup üyesi olup önceki hesap döneminde bilanço aktif büyüklüğü ile gelir tablosu net satışlarının her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler içindir. İlgili dönemi izleyen hesap döneminin sonuna kadar hazırlanır. Türkiye’deki yerel rapor ile uyumlu olmalıdır.
Ülke Bazlı Rapor ve Bildirim
Çok uluslu grupların ülke bazında gelir, kâr, ödenen vergi, çalışan sayısı, sermaye, birikmiş kazanç ve maddi varlık bilgilerini raporladığı belgedir. Önceki dönem konsolide grup geliri 750 milyon EUR ve üzeri olan grupların Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi (veya belirli koşullarda vekil/grup üyesi) tarafından, dönem bitimini izleyen 12. ayın sonuna kadar BTRANS üzerinden iletilir.
Ayrıca kapsama giren grup üyelerinin her yıl Haziran ayı sonuna kadar ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim yapması gerekir. Bu nedenle yalnızca rapor değil, bildirim yükümlülüğü de ayrıca kontrol edilmelidir.
Transfer Fiyatlandırması Formu
Tam adı “Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form”dur. Kurumlar vergisi beyannamesi ekinde (e-beyannamenin “Ekler” bölümü) elektronik olarak verilir; ilişkili kişiler, işlem türleri, tutarlar ve uygulanan yöntem beyan edilir.
Formdaki bilgilerle yıllık raporun tutarlı olması şarttır — vergi incelemelerinde ilk kontrol edilen alanlardan biri, form ile rapor arasındaki uyumdur.
Kim Hangi Belgeyi Hazırlar?
| Mükellef tipi | TF Formu | Local File | Master File | CbCR / Bildirim |
|---|---|---|---|---|
| Büyük Mükellef (BMVDB) | VAR | Yurt içi + yurt dışı | Eşik sağlanıyorsa | Eşik sağlanıyorsa |
| Diğer KV mükellefi | VAR | Yurt dışı işlemler | Eşik sağlanıyorsa | Eşik sağlanıyorsa |
| Serbest bölge mükellefi | VAR | Yalnızca yurt içi | Eşik sağlanıyorsa | Eşik sağlanıyorsa |
| Çok uluslu grup üyesi | VAR | Yukarıdaki kurala göre | Aktif & satış ≥ 500 mn TL | Grup geliri ≥ 750 mn EUR |
Bu nedenle her şirket için yükümlülükler ayrı analiz edilmelidir; standart bir listeye bakarak karar vermek çoğu zaman yeterli değildir.
Emsal Bedel Tespit Yöntemleri
Yöntem; işlemin niteliğine, mevcut verilere, tarafların fonksiyon, risk ve varlık yapısına göre seçilir.
| Yöntem (TR) | İngilizce karşılık | Nasıl çalışır | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Karşılaştırılabilir Fiyat | CUP | İlişkili işlem fiyatı, bağımsız işlem fiyatıyla doğrudan kıyaslanır | Uygun emsal bulunduğunda en doğrudan yöntem |
| Maliyet Artı | Cost Plus | Maliyet üzerine emsal brüt kâr marjı eklenir | Üretim, hizmet, destek faaliyetleri |
| Yeniden Satış Fiyatı | Resale Price | Bağımsız satış fiyatından emsal brüt marj düşülür | Dağıtıcı/distribütör şirketler |
| İşleme Dayalı Net Kâr Marjı | TNMM | İşlemin net kâr marjı bağımsız emsallerle kıyaslanır | Uygulamada en sık; fonksiyon/risk analizi yapılabilen yapılar |
| Kâr Bölüşüm | Profit Split | Toplam kâr, tarafların ekonomik katkısına göre paylaştırılır | Gayrimaddi varlık ağırlıklı, entegre, ayrıştırması zor işlemler |
Yöntem seçiminin gerekçelendirilmesi, raporun kalitesinin en kritik unsurlarından biridir.
İyi Bir Transfer Fiyatlandırması Raporunda Ne Olmalı?
İyi bir rapor, işlem tutarlarını sıralayan şekli bir belge değildir; ilişkili işlemleri ticari ve ekonomik olarak savunabilmelidir. Çekirdek, fonksiyon–varlık–risk analizidir:
- Fonksiyon: Taraflar hangi faaliyetleri yürütüyor? (üretim, dağıtım, AR-GE, pazarlama, lojistik)
- Varlık: Hangi maddi ve gayrimaddi varlıklar kullanılıyor? (marka, patent, know-how, üretim tesisi)
- Risk: Hangi riskler kimde? (stok, kur, kredi, pazar, tahsilat, garanti, operasyonel)
Bunlara ek olarak rapor; yöntem gerekçesi, emsal verilerin karşılaştırılabilirliği, belge tutarlılığı (sözleşme–fatura–muhasebe kaydı–form–rapor uyumu) ve güncellik (emsal analizinin her yıl gözden geçirilmesi) içermelidir.
Sayısal Örnek: TNMM ile Emsal Aralığı Nasıl Belirlenir?
Türkiye’deki bir dağıtım şirketi (test edilen taraf), ürünleri yurt dışındaki ilişkili üreticiden alıp Türkiye’de bağımsız müşterilere satıyor. Seçilen yöntem TNMM, kâr göstergesi (PLI) ise faaliyet kâr marjı = faaliyet kârı / net satışlar.
Bağımsız emsal dağıtıcılardan oluşan setin faaliyet kâr marjı aralığı (çeyrekler arası aralık):
| Gösterge | Emsal değer |
|---|---|
| Alt çeyrek (Q1) | %2,8 |
| Medyan | %4,5 |
| Üst çeyrek (Q3) | %6,2 |
| Şirketin marjı | %2,1 |
Şirketin %2,1’lik marjı, emsal aralığının (%2,8–%6,2) altında kalıyor. Bu, Türkiye’de beyan edilen kârın emsallere göre düşük olduğunu gösterir.
Olası matrah düzeltmesi: Net satış 100 milyon TL ise, %2,1 → 2,1 milyon TL faaliyet kârı. İdare, marjı en azından alt çeyreğe (%2,8 → 2,8 milyon TL) çekerse 0,7 milyon TL örtülü dağıtılmış kazanç matraha eklenebilir; medyana (%4,5) çekilirse fark 2,4 milyon TL’ye çıkar.
Çıkarım: Test edilen tarafın sonucu aralığın içinde olmalıdır. Uygulamada aralık içinde olmak çoğunlukla yeterli kabul edilse de, sonuç aralığın alt ucundaysa idarenin medyana çekme eğilimine karşı medyan civarı daha güvenlidir. Sonuç aralık dışındaysa rapor, bunun nedenini (başlangıç yılı zararı, olağanüstü maliyet, pazar girişi vb.) gerekçelendirebilmelidir.
Peşin Fiyatlandırma Anlaşması
APA, mükellefin ilişkili kişilerle yapacağı belirli işlemlerde uygulanacak yöntemin önceden Gelir İdaresi Başkanlığı ile belirlenmesini sağlayan bir mekanizmadır. Yöntem GİB tarafından onaylandığı için, anlaşma şartlarına uyulduğu sürece kapsam dâhilindeki dönemler için transfer fiyatlandırması eleştirisi yapılmaz; bu da yüksek tutarlı, sürekli ve karmaşık grup içi işlemleri olan şirketlere vergisel öngörülebilirlik kazandırır.
Anlaşmanın geçerlilik süresi beş yıla kadar olabilir. Süreç detaylı ekonomik analiz ve idareyle teknik değerlendirme gerektirdiğinden her şirket için uygun değildir; işlem hacmi, risk düzeyi ve uygulanacak yöntem önceden ayrıntılı analiz edilmelidir.
Belgeler İbraz Edilmezse Ne Olur? (2026 Ceza Tutarları)
Riskler iki katmanlıdır: şekli (belge) ve esasa ilişkin (matrah).
1. Şekli sonuç — belge ibraz edilmezse: Belgelerin zamanında hazırlanmaması veya talep halinde ibraz edilmemesi özel usulsüzlük cezası doğurur. 2026 yılında VUK 588 Sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca sermaye şirketlerinde birinci derece usulsüzlük cezası 35.000 TL’dir. Belge yokluğunda, şirketin emsallere uygunluğu ispat etmesi de zorlaşır; idarenin emsal değerlendirmesi karşısında savunma alanı daralır.
2. Esasa ilişkin sonuç — örtülü kazanç dağıtımı tespit edilirse: Aşağıdaki zincir gündeme gelir:
- Kurum kazancının yeniden hesaplanması ve ek kurumlar vergisi tarhiyatı
- Vergi ziyaı cezası — 2 Ağustos 2024’ten itibaren ziyaa uğratılan verginin 1 katı yerine 1,5 katı (VUK 359’daki fiillerle sebebiyet verilmişse 3 kat yerine 4,5 katı) olarak uygulanır
- Gecikme faizi
- Kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) etkisi
- Bazı durumlarda dağıtılan tutarın kâr payı sayılarak stopaj yükümlülüğü
- Grup içi düzeltme ve çifte vergilendirme riskleri
3. Koruyucu hüküm: KVK 13 uyarınca, belgeler tam ve zamanında hazırlanmışsa, transfer fiyatlandırması kaynaklı vergi ziyaı cezası %50 indirimli uygulanır. Bu, raporu zamanında hazırlamanın somut finansal getirisidir — raporu yalnızca inceleme başlayınca hazırlamak bu avantajı kaybettirir.
Transfer Fiyatlandırması Vergi İncelemesi Süreci
İncelemede idare genellikle ilişkili işlemlerin ekonomik gerçekliğini, fiyatlandırma yöntemini ve belgelendirme kalitesini sorgular. Talep edilebilecek belgeler: yıllık TF raporu, genel rapor, CbCR/bildirim bilgileri, TF formu, grup içi sözleşmeler, faturalar, hizmetin fiilen verildiğini gösteren belgeler, maliyet dağıtım tabloları, faiz/royalty/yönetim hizmeti hesaplamaları ve emsal analiz çalışmaları.
Özellikle grup içi hizmet bedellerinde yalnızca faturanın varlığı yeterli değildir; hizmetin gerçekten verildiği, hizmetten fayda sağlandığı ve bedelin emsallere uygun olduğu ayrıca gösterilebilmelidir. Denetçilerin sık incelediği konular arasında yabancı merkez ofislerden alınan grup içi hizmetler, yüksek yönetim/lisans ücreti ödemeleri ve yıllarca sürekli zarar eden şirketler yer alır.
Şirketlerin Sık Yaptığı Hatalar
- İlişkili kişi tanımının dar yorumlanması
- Yalnızca yurt dışı işlemlerin kapsamda olduğunun sanılması
- Grup içi hizmet faturalarının yeterli belgeyle desteklenmemesi ve hizmetin fiilen verildiğinin ispatlanamaması
- Faiz oranlarının emsal analiz yapılmadan belirlenmesi
- Royalty/lisans/marka bedellerinin ekonomik gerekçesinin hazırlanmaması
- TF formu ile yıllık raporun uyumsuz olması
- Raporun yalnızca inceleme başladıktan sonra hazırlanması (%50 indirim hakkının kaybı)
- Emsal analizinin güncellenmemesi
- Genel rapor ve CbCR/bildirim yükümlülüklerinin gözden kaçırılması
- Grup merkezinden gelen raporun Türkiye mevzuatıyla uyumunun kontrol edilmemesi
Yıllık Transfer Fiyatlandırması Kontrol Listesi
- İlişkili kişiler doğru tespit edildi mi?
- Yurt içi ve yurt dışı ilişkili işlemler tam listelendi ve doğru sınıflandırıldı mı?
- Her işlem için uygun yöntem belirlendi ve gerekçelendirildi mi?
- Emsal analiz yapıldı ve güncel mi?
- Grup içi sözleşmeler mevcut ve güncel mi? Faturalar, kayıtlar ve sözleşmeler birbiriyle uyumlu mu?
- Hizmet faturaları için hizmetin fiilen verildiğini gösteren belgeler var mı?
- Faiz, royalty ve yönetim hizmeti hesaplamaları destekleniyor mu?
- Yıllık TF raporu süresinde hazırlandı mı? TF formu doğru dolduruldu mu?
- Genel rapor ve CbCR/bildirim yükümlülükleri değerlendirildi mi?
- Raporlar talep halinde 15 gün içinde ibraz edilebilecek durumda mı?
Türkiye’de transfer fiyatlandırması, ilişkili kişilerle işlem yapan şirketler için yalnızca yıllık rapor yükümlülüğü değil; grup içi ticari model, finansman yapısı, hizmet ilişkileri ve kâr dağılımıyla birlikte değerlendirilmesi gereken bir uyum alanıdır. Doğru hazırlanmış bir çalışma, vergi risklerini azaltır, incelemede savunma gücünü artırır ve %50 ceza indirimi gibi yasal avantajların kullanılmasını sağlar.
Özbek CPA olarak, yerli ve yabancı sermayeli şirketlere transfer fiyatlandırması, belgelendirme, yıllık rapor, genel rapor ve ülke bazlı raporlama süreçlerinde destek veriyoruz. İlişkili kişi işlemlerinizi değerlendirmek veya yıllık raporunuzu hazırlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
- Transfer fiyatlandırması ile örtülü sermaye aynı şey midir?
Hayır. İkisi farklı KVK kurumlarıdır (örtülü sermaye KVK m.12, transfer fiyatlandırması m.13) ancak aynı beyanname eki formda birlikte beyan edilir. Örtülü sermaye, ilişkili kişilerden alınan borcun öz sermayenin belirli katını aşmasıyla ilgilidir; transfer fiyatlandırması ise fiyatın emsale uygunluğuyla ilgilenir.
- Sadece yurt dışı işlemler mi kapsamdadır?
Hayır. Hem yurt içi hem yurt dışı ilişkili işlemler kapsama girebilir. Ancak yıllık rapor yükümlülüğünün kapsamı mükellefe göre değişir: Büyük Mükellefler yurt içi işlemleri için de rapor hazırlar, diğer mükellefler ise esas olarak yurt dışı işlemleri için.
- Sürekli zarar eden bir şirketin riski daha mı yüksektir?
Genellikle evet. Yıllarca süren zarar, vergi incelemelerinde sık görülen bir tetikleyicidir; idare bunu emsallere uygunsuzluk işareti olarak değerlendirebilir. Bu durumda zararın ekonomik gerekçesinin (pazar girişi, olağanüstü maliyet vb.) belgelenmesi önemlidir.
- Grup merkezinden gelen Master File’ı Türkçeye çevirmek zorunda mıyım?
Transfer fiyatlandırması raporlarının Türkçe ibraz edilmesi gerekir. İdare, yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe çevirilerini talep edebilir; bu nedenle grup belgelerinin Türkçe karşılığının hazır bulundurulması güvenlidir.
- Transfer fiyatlandırması belgeleri kaç yıl saklanmalıdır?
Belgeler, VUK’taki saklama ve zamanaşımı süreleri çerçevesinde (genel olarak ilgili yılı izleyen beş yıl) saklanmalı ve talep halinde ibraz edilebilir durumda tutulmalıdır.
- Emsal aralığının neresi hedeflenmelidir?
Uygulamada sonuç aralık içindeyse çoğunlukla yeterli kabul edilir. Ancak sonuç aralığın alt ucundaysa idarenin medyana çekme riski vardır; bu nedenle medyan civarı daha güvenli kabul edilir. Aralık dışı sonuçların mutlaka gerekçelendirilmesi gerekir.
- KOBİ’ler transfer fiyatlandırmasından muaf mıdır?
Hayır. İlişkili kişi işlemi olan her kurumlar vergisi mükellefi kapsamdadır. Şirket büyüklüğü, yalnızca hangi belgelerin (örneğin Master File, CbCR) gerekeceğini ve raporlamanın derinliğini etkiler; emsallere uygunluk yükümlülüğünün kendisini ortadan kaldırmaz.
- APA her şirket için mantıklı mıdır?
Hayır. APA özellikle yüksek tutarlı, sürekli ve karmaşık grup içi işlemleri olan şirketler için öngörülebilirlik sağlar. Düşük hacimli veya basit işlem yapısı olan şirketler için maliyeti ve hazırlık yükü çoğu zaman orantısız olabilir.
