İsviçre’de İş Yapma Ortamı ve Türkiye ile Ticari Bağlantılar
İsviçre, güçlü finansal sistemi, istikrarlı ekonomik yapısı ve uluslararası ticaret merkezlerine yakınlığı sayesinde yabancı yatırımcılar için önemli bir iş ortamı sunmaktadır. Yüksek hukuk güvenliği, gelişmiş bankacılık altyapısı ve küresel şirketlere ev sahipliği yapması, İsviçre’yi bölgesel yapılanma açısından stratejik bir merkez haline getirmektedir.
Türkiye merkezli şirketler için İsviçre; holding yapılanmaları, ticaret faaliyetleri, teknoloji yatırımları ve finansal organizasyonlar açısından değerlendirilen ülkeler arasında yer almaktadır.
Ülkeye Genel Bakış
- Resmi Adı: İsviçre Konfederasyonu
- Başkent: Bern
- Nüfus: Yaklaşık 9 milyon
- Resmi Dil: Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Romanşça
- Din: Çeşitli dini yapı; ağırlıklı olarak Hristiyanlık
- İklim: Ilıman karasal ve dağ iklimi
- Saat Dilimi: UTC+01:00
- Ülke Kodu: +41
- Para Birimi: İsviçre Frangı (CHF)
İsviçre’de Şirket Nasıl Kurulur?
Başlıca Şirket Türleri
- Limited Şirket (GmbH / Sàrl)
- Anonim Şirket (AG / SA)
- Şube
- Temsilcilik
Türkiye’deki limited ve anonim şirket yapılarına benzer özellikler taşıyan bu modeller, yabancı yatırımcılar tarafından sıklıkla tercih edilmektedir.
Kuruluş Süreci
- Şirket unvanının belirlenmesi
- Ana sözleşmenin hazırlanması
- Yönetici ve ortakların atanması
- Noter işlemleri
- Ticaret Sicili kaydı
- Vergi numarası alınması
- Banka hesabı açılışı
İsviçre’de kuruluş süreci kanton bazlı ilerleyebilmekte olup banka uyum süreçleri zaman planlamasında belirleyici olabilir.
Şirket Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler
Gerçek kişi ortaklar için:
- Pasaport kopyaları
- Adres teyit belgeleri
- Şirket kuruluş belgeleri
- Yönetici atama bilgileri
Kurumsal ortaklar için:
- Şirket kuruluş belgesi
- Ticaret sicil kayıt örneği
- Ana sözleşme
- Yönetim kurulu kararı
- Apostilli şirket belgeleri
Türkiye merkezli şirketlerin ortak olduğu yapılarda belge ve uyum süreçleri zaman planlamasını etkileyebilir.
Yerel Ortak veya Yerel Müdür Zorunlu mu?
İsviçre’de yabancı yatırımcılar şirket hisselerinin tamamına sahip olabilir. Yerel ortak zorunlu değildir. Ancak şirket yönetiminde İsviçre’de mukim imza yetkilisinin bulunması bazı şirket türleri açısından gerekli olabilmektedir.
İsviçre Vergi Sistemi ve Türkiye ile Vergisel Karşılaştırma
Kurumlar Vergisi
- İsviçre: Kantonlara göre değişmekle birlikte ortalama %12 – %21 aralığında
- Türkiye: Güncel mevzuata bağlı olarak farklı oranlar uygulanabilmektedir.
Katma Değer Vergisi
- Standart oran: %8,1
- Türkiye: Standart KDV oranı farklı seviyelerde uygulanmaktadır.
Stopaj Vergileri
- Temettü ödemeleri: %35’e kadar stopaj uygulanabilir (anlaşmalara bağlı değişebilir)
Türkiye – İsviçre Çifte Vergilendirme Anlaşması kapsamında bazı ödemelerde vergi avantajı sağlanabilir. Türkiye merkezli şirketler için finansal yapılandırma ve transfer fiyatlandırması planlaması kuruluş aşamasında değerlendirilmelidir.
Muhasebe Sistemi ve Türkiye ile Operasyonel Uyum
İsviçre’de muhasebe sistemi uluslararası finansal raporlama standartlarına uyumlu yapıdadır. Finansal raporlama ve yıllık hesap kapanışları düzenli olarak yapılmakta, dijital vergi sistemleri kanton bazında farklılık gösterebilmektedir.
Yasal Uyum Süreçleri
- Yıllık finansal raporlar
- Kurumlar vergisi beyanı
- KDV raporlamaları (varsa)
- Bordro bildirimleri
Türkiye’deki muhasebe süreçlerine alışık olan yatırımcılar için sistem adaptasyonu mümkündür; ancak yerel uygulamalar kanton bazında değişebilir.
Banka Hesabı Açılışı ve Türkiye Bağlantılı Şirketler
Türkiye merkezli grupların İsviçre’de banka hesabı açarken aşağıdaki konulara dikkat etmesi gerekir:
- Nihai faydalanıcı yapısının şeffaflığı
- Faaliyet planının netliği
- Bankacılık uyum süreçleri
İsviçre bankaları uluslararası yapılarda detaylı inceleme gerçekleştirebilir.
İsviçre Vergi Mukimliği Değerlendirmesi
İsviçre’de kurulan şirketin fiili yönetiminin Türkiye’den yürütülmesi vergi mukimliği açısından değerlendirme gerektirebilir. Bu nedenle:
- Yönetim kararlarının nerede alındığı
- Yöneticinin fiili faaliyet yeri
- Grup içi sözleşmeler
gibi unsurlar kuruluş aşamasında planlanmalıdır.
İsviçre’de Şirketi Faaliyete Alma Checklist’i
- Yasal adresin belirlenmesi
- Yönetici atamasının tamamlanması
- Vergi kaydı
- Banka hesabının aktif hale getirilmesi
- Muhasebe sisteminin kurulması
- Bordro ve sosyal güvenlik kayıtları
- Dijital vergi portal erişimi
- Türkiye ile finansal akışların planlanması
Sosyal Güvenlik ve Çalışma Mevzuatı
İsviçre’de işverenler çalışanlarını sosyal güvenlik sistemine kaydetmekle yükümlüdür. İşveren ve çalışan katkı payları maaş üzerinden hesaplanmakta olup sistem kanton bazlı farklılıklar gösterebilir.
İsviçre’de Şirket Kuruluş Süresi ve Türkiye ile Planlama Perspektifi
Ortalama Süreler
- Dokümantasyon hazırlığı: 3 – 7 iş günü
- Şirket tescili: 7 – 14 iş günü
- Banka uyum süreci: 10 – 25 iş günü
- Operasyonel aktivasyon: 3 – 5 iş günü
Ortalama toplam süreç: 3 – 6 hafta
Yatırımcıların Sık Yaptığı Zamanlama Hataları
- Şirket kuruluşunun tek başına operasyon için yeterli olduğunu düşünmek
- Banka süreçlerini hafife almak
- Ekonomik varlık gerekliliklerini dikkate almamak
- Vergi planlamasını kuruluş sonrası değerlendirmek
Türkiye ve İsviçre arasında yapılandırılacak yatırımlar kapsamında şirket kuruluşu, vergi uyumu, muhasebe organizasyonu ve kurumsal yönetim süreçlerinde OzbekCPA ekibi olarak destek sağlamaktayız. Bizimle iletişime geçin.
