Kurumlar, aktiflerinde en az iki tam yıl bulunan taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu veya intifa senetleri, rüçhan hakları ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarını sattıklarında, elde ettikleri kazançların bir bölümü kurumlar vergisinden istisna edilir.
Amaç, işletmelerin varlık satışlarıyla finansman sağlamasını ve ekonomiye likidite kazandırılmasını desteklemektir.
Türkiye’de Uygulama Şartları
- Satışa Konu Varlık:
Taşınmaz, iştirak hissesi, kurucu veya intifa senedi, rüçhan hakkı ya da girişim sermayesi fonu katılma payı olmalıdır. - Elde Tutma Süresi:
Varlık, kurumun aktifinde en az iki yıl (730 gün) yer almalıdır. - İstisna Oranı:
- Taşınmaz satışlarında: %50
- Diğer varlıklarda: %75 oranında kazanç istisna edilir.
- Gerçek Satış İşlemi:
Satış muvazaadan uzak ve gerçek bir devir olmalıdır. - Tescil Şartı:
Taşınmazlar kurum adına tapuda kayıtlı olmalıdır. - Kazancın Kullanımı:
İstisnadan yararlanılan kazanç bilançoda özel fon hesabında gösterilmeli ve sermayeye ilave edilmelidir.
Açıklama ve Kapsam
İstisna; taşınmaz, iştirak hissesi, kurucu ve intifa senetleri, rüçhan hakları ve girişim sermayesi fon paylarının satışını kapsar.
Türk Medeni Kanunu’na göre taşınmaz; arazi, tapuya kayıtlı bağımsız haklar ve kat mülkiyetli bölümleri içerir.
- İştirak hisseleri ve kurucu senetleri en az iki yıl elde tutulmuş olmalıdır.
- Rüçhan hakkı satışlarından doğan kazançların %75’i istisnadır.
- Girişim sermayesi yatırım fonu paylarında da aynı oran geçerlidir.
- İnşaat hâlindeki taşınmazlarda sadece arsa payına isabet eden kazanç istisna edilir.
Örnekler
- 2019’da alınan fabrika binasının 2025’te satışıyla 10 milyon TL kazanç elde edilirse, %50’si (5 milyon TL) vergiden istisnadır.
- 2021’de edinilen iştirak hissesi 2025’te satılırsa %75 oranında (3 milyon TL) istisna uygulanır.
- Rüçhan hakkı satışıyla kazanılan 800.000 TL’nin %75’i vergiden muaftır.
Mevzuat Dayanağı
İstisna, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-e bendi kapsamında düzenlenmiştir.
15 Temmuz 2023’ten önce aktifte bulunan taşınmazların satış kazançlarının %25’i, diğer varlıkların ise %75’i istisnadır.
Düzenleme, Türkiye’de işletmelerin sermaye yapılarını güçlendirmelerini ve likidite yaratmalarını desteklemektedir.
Türkiye’de kurumlar vergisi istisnaları, varlık satışları ve sermaye planlaması hakkında detaylı bilgi için ÖzbekCPA ekibiyle iletişime geçin.
