Halka açık olmayan anonim şirketlerde hamiline yazılı pay senedi, 1 Nisan 2021’den bu yana ancak Merkezi Kayıt Kuruluşu’na (MKK) kaydedildikten sonra basılıp pay sahiplerine dağıtılabiliyor. Kayıt, MKK’nın Hamiline Pay Kayıt Sistemi (HPKS) üzerinden şirket temsilcisi tarafından yapılır. Bu yazı süreci baştan sona, bildirim dosyasındaki alanlarla ve 2026 yılı rakamlarıyla anlatıyor.
Sıra şöyle işler: pay bedelleri tamamen ödenir, yönetim kurulu senet basım kararı alır, şirket temsilcisi e-Devlet üzerinden HPKS’ye girip önce pay sahiplerini sonra senetleri bildirir, MKK her senet için bir referans numarası üretir, senetler bu numarayı içerecek şekilde basılır, ticaret sicili müdürlüğü MKK kaydını teyit ederek yönetim kurulu kararını tescil eder ve senetler en az iki yetkilinin imzasıyla, imza karşılığı dağıtılır. Tamamı için süre, pay bedellerinin ödenmesinden itibaren üç aydır. Bildirim yapılmazsa şirket yetkilileri 2026 yılında 173.801 TL idari para cezasıyla karşılaşır; pay sahibi de bildirim yapılana kadar paya bağlı haklarını kullanamaz.
Hangi şirketler kayıt yapmak zorunda
Yükümlülük, payları Sermaye Piyasası Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca MKK nezdinde kayden izlenmeyen, yani halka açık olmayan ve hamiline yazılı pay senedi çıkaran anonim şirketleri kapsar. Halka açık şirketlerin payları zaten MKK’da kayden tutulduğu için bu şirketler HPKS’yi kullanmaz. Nama yazılı pay senedi çıkaran anonim şirketler ile limited şirketler de kapsam dışındadır.
Düzenlemenin kaynağı 7262 sayılı Kanun’dur. Bu kanunla Türk Ticaret Kanunu’nun 486. maddesine hamiline yazılı pay sahiplerinin dağıtımdan önce MKK’ya bildirilmesi, 489. maddesine ise devrin ancak MKK’ya yapılan bildirimle şirkete ve üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edeceği hükmü eklendi. Usul, Ticaret Bakanlığı’nın 6 Nisan 2021 tarihli Tebliği ile MKK’nın HPKS Yönergesi’nde belirlenmiştir.
Kayıt süreci adım adım
- Ön koşulPay bedellerinin tamamı ödenir
Hamiline yazılı pay senedi, bedeli tamamen ödenmemiş paylar için basılamaz (TTK m. 484/2). Üç aylık süre de bu ödeme tarihinden başlar.
- Organ kararıYönetim kurulu basım kararı alır
Kararda asgari olarak bastırılacak senetlerin adedi, tertibi, itibari değeri, her senedin temsil ettiği pay adedi ve tutarı, grubu, şirketçe verilen sıra numarası ile toplam pay adedi ve toplam pay bedeli yer alır (Tebliğ m. 4/1).
- Sisteme girişŞirket temsilcisi HPKS’ye bağlanır
Giriş, MERSİS’te kayıtlı aktif temsilcilerden biri tarafından e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılır. İlk girişte cep telefonu ve e-posta doğrulanır, MERSİS numarası girilir ve şirket bilgileri onaylanır. MERSİS’teki hamiline pay adedi güncel değilse önce ticaret sicili müdürlüğünde güncellenmesi gerekir.
- Birinci dosyaPay sahipleri bildirilir
Gerçek kişiler için ad, soyad, uyruk, kimlik numarası (Türkiye kimlik numarası, yabancı kimlik numarası, mavi kart veya pasaport numarası), yerleşim yeri ve iletişim bilgileri; tüzel kişiler için unvan, MERSİS veya vergi kimlik numarası ya da yabancı sicil numarası ve merkez adresi elektronik tablo dosyasıyla yüklenir. Sistem kayıtları nüfus ve vergi verileriyle karşılaştırır; tutarsız satır hata verir.
- İkinci dosyaSenetler bildirilir
İkinci dosyada her satır bir senettir. MKK her senet için ayrı bir referans numarası üretip şirkete bildirir. Bu numara şirket tarafından değiştirilemez.
- Basım ve tescilSenetler basılır, karar tescil edilir
Senetler MKK referans numarasını içerecek şekilde basılır. Yönetim kurulu kararı tescil ve ilan edilir; sicil müdürlüğü tescilden önce MKK kaydını teyit eder. Bağımsız denetime tabi şirketler kararı internet sitelerinde de yayımlar.
- TeslimSenetler imza karşılığı dağıtılır
Senetler imzaya yetkili en az iki kişi tarafından imzalanır ve imza karşılığında pay sahiplerine teslim edilir. Sermaye artırımında basılan senetler için de aynı süreç uygulanır (Tebliğ m. 4/6).
Pay bildirim dosyasındaki alanlar
En çok soru alan kısım bu dosyadır. HPKS Yönergesi m. 7/1’e göre alanlar şunlardır:
| Alan | Ne yazılır |
|---|---|
| Sıra No | Dosyadaki satır sırası (1, 2, 3…). |
| İşlem Türü | Giriş, güncelleme, devir veya iptal. |
| Kimlik Tipi / No | Pay sahibinin önceki dosyada bildirilen kimlik bilgisi. |
| Ad, Soyad / Unvan | Pay sahibi bildirimindeki yazımla aynı olmalıdır. |
| Pay Tertip No | Senedin tertibi. Senette yazmıyorsa “0”. |
| Pay Grubu | Varsa imtiyaz grubu (A, B…). Yoksa “0”. |
| Pay İtibari Değeri | Bir payın itibari değeri, örneğin 1. |
| Pay Adedi | Senedin temsil ettiği pay sayısı. |
| Pay Tutarı | Pay adedi çarpı itibari değer. Binlik ayraç kullanılmaz. |
| Şirket Sıra No | Şirketin senede verdiği seri numarası. Yoksa “0”. |
| MKK Referans No | İlk kayıtta boş bırakılır; MKK üretir. |
| Karar Tarihi / Sayısı | Basım kararının tarihi ve numarası; her satırda aynı. |
| Açıklama | İsteğe bağlı not. |
Yönetim kurulu tarihinin satırlar arasında sürüklenirken yıl yıl artması (05/10/2026, 05/10/2027…), pay tutarının “1.425.00” gibi metin biçiminde yazılması, pay sahibi dosyasındaki unvanla pay dosyasındaki unvanın farklı olması ve MERSİS’teki hamiline pay adediyle dosyadaki toplamın tutmaması. Biçim hatasında sistem dosyadaki hiçbir satırı işlemez; işlem hata mesajıyla sonlandırılır (Yönerge m. 6/3).
Toplu senet basılabilir mi
Basılabilir. Bir senet birden fazla payı temsil edebilir ve HPKS de bu mantıkla çalışır: dosyadaki her satır bir senettir, “Pay Adedi” alanı o senedin kaç payı temsil ettiğini gösterir ve her senet tek bir MKK referansı alır (Yönerge m. 7/2). 1.000 payı tek senette toplayan şirket bir referans numarası alır; 1.000 ayrı senet basan şirket 1.000 referans alır. Seçim şirketindir. İki kısıt vardır: bir senet yalnızca bir pay sahibine tanımlanabilir, müşterek kayıt yapılmaz (m. 7/7); kesir makbuzu ve ilmühaber HPKS’ye bildirilemez (m. 7/10).
Senet sayısının pratik sonucu devirde ortaya çıkar. Pay sahibi senedin temsil ettiği payların bir kısmını devretmek isterse senedin bölünmesi, yani eski senedin iptal edilip yeni senetlerin basılması gerekir. Ortaklık yapısı hareketli şirketlerde senetleri daha küçük küpürler hâlinde basmak bu nedenle tercih edilir.
Senet devri ve devir bildirimi
Hamiline yazılı pay senedinin devri için zilyetliğin geçirilmesi, yani senedin teslimi yetmez; devir, şirkete ve üçüncü kişilere karşı ancak devralanın MKK’ya yaptığı bildirimle hüküm ifade eder (TTK m. 489/1). Bildirimi devralan, MKK’nın e-Yatırımcı uygulaması üzerinden HPKS’ye bağlanarak kendisi yapar; şirkete başvurursa bildirim şirket temsilcisi aracılığıyla yapılır. Bildirime devralanın kimlik ve iletişim bilgileri, senedin MKK referans numarası ve senedin bir örneği eklenir. Örnek eklenmeyen devir kaydedilmez.
Devir bildirimi yapılmadığı sürece devralan genel kurula katılamaz, oy kullanamaz ve kâr payı isteyemez (Tebliğ m. 10). Hakların şirkete karşı ileri sürülmesinde MKK’ya yapılan elektronik bildirimin tarihi esas alınır. Haciz veya tedbir konulan senetler için ilgili merci şirkete MKK referans numarasıyla bildirim yapar, şirket bu kaydı HPKS’ye işler ve kayıt kaldırılana kadar o senet için devir bildirimi kabul edilmez (Tebliğ m. 13).
Genel kurul ve pay sahipleri çizelgesi
Genel kurulu toplantıya çağıranlar, hamiline yazılı pay sahipleri bakımından MKK’dan alınan pay sahipleri çizelgesini esas alır (TTK m. 417, Tebliğ m. 6). Şirket temsilcisi, genel kurul tarihinden en az iki gün önce HPKS’nin genel kurul bildirim ekranından başvurur. Çizelge, genel kurul gününden bir önceki günün gün sonu kayıtlarına göre hazırlanır ve toplantı günü sistemden alınır. Ticaret sicili müdürlüğü, çizelgenin üzerindeki referans bilgisiyle belgeyi MKK’nın merkezi doğrulama uygulamasından teyit edebilir. Elektronik genel kurul uygulayan şirketler çizelgeyi ayrıca talep etmeden elektronik genel kurul sisteminden alır.
2026 yılı HPKS ücretleri
Ücret tarifesi MKK tarafından belirlenip yayımlanır ve her yıl güncellenir. Ocak 2026 tarifesi şöyledir; tutarlara vergi dâhil değildir.
| Kalem | 2026 tutarı | Kim öder, ne zaman |
|---|---|---|
| Kayıt ücreti | 1.162 TL | Şirket; HPKS’ye ilk kayıtta, bir kez. |
| Bildirim ücreti | 382 TL | Şirket; kayıt yılını izleyen yıllardan itibaren her bildirimde. Aynı gün yapılan bildirimlerden tek ücret alınır. |
| Pay sahipleri çizelgesi | 1.162 TL | Şirket; her çizelge için. |
| Devir bildirim ücreti | 382 TL | Devralan; takvim yılındaki ilk devir bildiriminde. Aynı yıldaki sonraki bildirimler ücretsizdir. |
Ücretler HPKS üzerinden tahsil edilir. Tebliğ’in 13. maddesi kapsamındaki haciz ve tedbir bildirimleri ile bildirim yapılmayan yıllar ücretlendirilmez.
Bildirim yapılmazsa ne olur
Hamiline pay sahiplerini dağıtımdan önce MKK’ya bildirmeyen şirket yetkilileri hakkında TTK m. 562/13-a uyarınca idari para cezası uygulanır. Tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır: 2025 yılında 138.498 TL olan ceza, yüzde 25,49 oranındaki artışla 2026 yılında 173.801 TL olmuştur.
Devralana yönelik idari para cezası hükmü, Anayasa Mahkemesi’nin 18 Ocak 2024 tarihli E.2021/28, K.2024/11 sayılı kararıyla iptal edildi; mahkeme bildirim için kanunda süre öngörülmediğini, dolayısıyla kabahatin unsurlarının belirli olmadığını tespit etti. Bildirim yükümlülüğü ve hak kaybı sonucu ise yürürlüktedir: bildirim yapılana kadar genel kurula katılma, oy kullanma ve kâr payı alma hakları kullanılamaz.
Ticaret sicili müdürlüğü, senet basım kararını tescil etmeden önce MKK kaydını teyit eder. Kaydı bulunmayan şirketin kararı tescil edilmez ve senetler geçerli biçimde dağıtılamaz.
Uygulamada dikkat edilecek noktalar
- Üç aylık süre yalnızca basımı değil, tamamını kapsar. Basım, MKK bildirimi ve dağıtımın üçü birlikte bu süreye sığmalıdır. Sermaye artırımında süre yeniden işlemeye başlar.
- 2021 öncesi senetlerde referans numarası sonradan yazılır. Üzerinde MKK referans numarası bulunmadan basılmış senetlerde numara şirket tarafından senedin üzerine yazılır ve en az iki yetkili imzalar.
- Güncelleme ile devir birbirinin yerine kullanılamaz. Hatalı kayıtlar “güncelleme” işlem tipiyle düzeltilir, MKK referansı değişmez. Pay sahipliğini değiştiren bir düzeltme güncelleme ile yapılamaz; devir bildirimi gerekir.
- Temsilcinin yetki süresi dolunca sisteme giriş kapanır. Yeni yönetim kurulu seçilene kadar son temsilciye sınırlı erişim tanınır. Yönetim kurulu süresi dolmuş şirketlerde bu durum genel kurul öncesinde kontrol edilmelidir.
- Pasaportla kayıtlı yabancı temsilci e-Devlet’e giremez. MERSİS’te pasaport numarasıyla kayıtlı temsilciler için MKK’ya yazılı başvuruyla geçici parola alınır.
- Sermaye azaltımı ve senet değişiminde eski senetler düşülür. Eski senetler “iptal” işlem tipiyle HPKS’den çıkarılır. Şirket terkin edilirse kayıtlar MKK tarafından resen iptal edilir.
- Paylar nama yazılı hâle gelirse kayıt tamamen kapanır. Tür değişikliği veya esas sözleşme değişikliğiyle paylar nama yazılı olursa HPKS’deki kayıtların tamamı iptal edilir ve şirketin sisteme erişimi sona erer.
Sık sorulan sorular
MKK referans numarasını kim üretir, dosyada ben mi yazacağım?
MKK üretir. İlk kayıtta alan boş bırakılır; sistem her senet için bir referans numarası üretip şirkete bildirir. Numara yalnızca sonraki güncelleme, devir ve iptal işlemlerinde dosyaya yazılır.
Şirket sıra numarası nedir?
Şirketin senede verdiği seri veya sıra numarasıdır; yönetim kurulu basım kararında da yer alır. Senette böyle bir numara yoksa dosyaya sıfır yazılır.
Pay senetlerini kaç parçada basmalıyız?
Kanunda bir kural yoktur; bir senet birden fazla payı temsil edebilir. Pay devrinin sık olacağı şirketlerde senetleri daha küçük küpürler hâlinde basmak, kısmi devirlerde senet bölme işlemini önler.
Senetleri dağıtmadan önce mi, sonra mı bildirim yapılır?
Önce. TTK m. 486/2 bildirimin dağıtımdan önce yapılmasını şart koşar; ticaret sicili müdürlüğü de basım kararını tescil etmeden önce MKK kaydını teyit eder.
Bildirim için noter veya avukat gerekir mi?
Gerekmez. Bildirimler şirket temsilcisi tarafından e-Devlet doğrulamasıyla HPKS üzerinden elektronik ortamda yapılır. MKK yazılı başvuruyu yalnızca mücbir sebep hâllerinde kabul eder.
Hamiline yazılı pay senedi basmak zorunlu mu?
Evet. TTK m. 486/2 uyarınca yönetim kurulu, pay bedellerinin tamamının ödenmesinden itibaren üç ay içinde senetleri bastırıp dağıtmakla yükümlüdür. Hamiline yazılı pay, senede bağlanmadan devredilemez.
Devralan bildirimi yapmazsa para cezası var mı?
Devralana yönelik idari para cezası hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Ancak bildirim yapılana kadar devralan paya bağlı hiçbir hakkını kullanamaz ve devir şirkete karşı hüküm ifade etmez.
Kayıt ve bildirimler için ne kadar ücret ödenir?
Ocak 2026 tarifesine göre kayıt ücreti 1.162 TL, bildirim ücreti 382 TL, pay sahipleri çizelgesi 1.162 TL ve devir bildirim ücreti 382 TL’dir. Tutarlara vergi dâhil değildir.
Ozbek CPA, anonim şirketlerde pay senedi basım kararlarının hazırlanması, HPKS bildirim dosyalarının düzenlenmesi, ticaret sicili tescili ve genel kurul öncesi pay sahipleri çizelgesinin temini konularında şirket temsilcilerine destek vermektedir. Hamiline pay kaydı ve sermaye artırımı sonrası bildirimler için bize ulaşın.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 417, 484, 486, 489, 562/13
- Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi ve Kayıt Altına Alınması Hakkında Tebliğ (Resmî Gazete 6 Nisan 2021, sayı 31446)
- MKK, Hamiline Pay Kayıt Sistemi İş ve Bilişim Uygulama İlke Kuralları Yönergesi
- MKK, Hamiline Pay Kayıt Sistemi Ücret Tarifesi, Ocak 2026
- Anayasa Mahkemesi, E.2021/28, K.2024/11, 18 Ocak 2024 (Resmî Gazete 3 Nisan 2024, sayı 32509)
- 6102 sayılı Kanuna Göre 2026 Yılında Uygulanacak Olan İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (Resmî Gazete 17 Aralık 2025, sayı 33110)
