Yurt dışından hasta bulma ve hastayı sağlık kuruluşuna yönlendirme faaliyeti sağlık turizmi aracı kuruluş yetki belgesi, kendi adına uçak bileti, otel, tur veya transfer satışı ise seyahat acentası (TÜRSAB) işletme belgesi gerektirir. Tedavi, konaklama ve transferin tek fiyatla paket halinde satılması durumunda her iki belge birlikte aranır. Belge yükümlülüğü şirketin unvanına veya sözleşme başlıklarına göre değil, faaliyetin fiilen nasıl yürütüldüğüne göre belirlenir.
Belge yükümlülüğünü ne belirler?
Sağlık turizmi alanında çalışan şirketler iki ayrı mevzuat rejimiyle karşılaşır. Sağlık Bakanlığı mevzuatı kapsamındaki uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi, yabancı hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki aracılık faaliyetini düzenler. 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamındaki seyahat acentası işletme belgesi ise seyahat hizmetlerinin satışını düzenler. İki belge birbirinin yerine geçmez; bir faaliyet her iki unsuru da içeriyorsa her unsur kendi belge rejimine tabidir.
Sağlık turizmi yetki belgesi hangi faaliyetlerde gerekir?
Belirleyici ölçüt, şirketin yabancı hasta ile sağlık kuruluşu arasında aracılık yapmasıdır. Yurt dışından hasta bulunması ve hastanın bir hastaneye yönlendirilmesi bu kapsamdaki temel faaliyettir. Tedavi teklifi alınması, randevu oluşturulması, hasta kabulü ve tedavi sürecinin organize edilmesi de sağlık turizmi aracılığı kapsamındadır ve yetki belgesi gerektirir. Bu faaliyetler tek başına yürütülüyorsa, yani şirket ayrıca bilet, otel veya tur satmıyorsa, seyahat acentası belgesi aranmaz.
Seyahat acentası (TÜRSAB) belgesi hangi faaliyetlerde gerekir?
Belirleyici ölçüt, şirketin kendi adına seyahat hizmeti satmasıdır. Aşağıdaki faaliyetler seyahat acentacılığı oluşturur ve işletme belgesi gerektirir:
- Uçak biletinin şirket adına satılması, bedelinin tahsil edilmesi veya rezervasyon hizmeti verilmesi
- Otel rezervasyonunun kendi adına satılması, fiyatlandırılması veya komisyon karşılığı aracılık edilmesi
- Tur veya gezi programı düzenlenmesi
- İnternet sitesi üzerinden kendi adına bilet, otel, tur veya transfer satışı
Bu faaliyetler tek başına sağlık turizmi yetki belgesi gerektirmez. Ancak aynı şirket yabancı hastayı sağlık kuruluşuna yönlendiriyor ve tedavi organizasyonu da yapıyorsa, seyahat acentası belgesine ek olarak sağlık turizmi yetki belgesi de alınmalıdır.
Hangi faaliyetler tek başına belge gerektirmez?
Yalnızca hastane veya sağlık kuruluşuna yönelik kurumsal tanıtım, genel reklam, pazar araştırması ve marka danışmanlığı hizmetleri belge gerektirmez. Ancak reklam faaliyeti fiilen hasta bulmaya, hasta başvurusu toplamaya veya hastayı belirli bir hastaneye yönlendirmeye dönüşürse, faaliyet sağlık turizmi aracılığı niteliği kazanır ve yetki belgesi gerekli hale gelir.
Benzer durum tercüme hizmetleri için geçerlidir. Bağımsız olarak sunulan yazılı veya sözlü tercüme hizmeti belge gerektirmez; tercüme, hasta bulma ve tedavi organizasyonunun bir parçası olarak sunuluyorsa sağlık turizmi yetki belgesi gerekir.
Otel veya konaklama tesisi işletmeciliği de tek başına her iki belgenin dışındadır. Tesis işletmeciliği için TÜRSAB belgesi değil, turizm işletmesi belgesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı gibi tesise ilişkin izinler aranır. Otel işletmecisi aynı zamanda yabancı hastaları sağlık kuruluşlarına yönlendiriyorsa, bu faaliyet için ayrıca sağlık turizmi yetki belgesi alınmalıdır.
Hangi durumlarda iki belge birlikte gerekir?
Tedavi, otel ve transfer hizmetlerinin tek paket halinde ve tek fiyatla satılması, her iki belgenin birlikte arandığı tipik durumdur. Paket içinde tedavi organizasyonu ve hasta yönlendirme bulunduğundan sağlık turizmi yetki belgesi; otel ve transfer hizmetleri tek paket ve tek fiyatla satıldığından seyahat acentası belgesi gerekir.
Seyahat hizmetleri TÜRSAB belgeli acentaya yaptırılırsa ne olur?
Uygulamada sık kullanılan model, şirketin hasta aracılığıyla sınırlı kalması ve otel ile transfer hizmetlerinin TÜRSAB belgeli bir seyahat acentasına yaptırılmasıdır. Bu modelde şirketin kendi adına seyahat acentası belgesi alması gerekmez; ancak seyahat hizmetine ilişkin sözleşmenin, tahsilatın ve faturanın belgeli acenta tarafından yapılması şarttır. Şirket hasta bulma ve tedavi organizasyonu faaliyetini sürdürdüğü sürece sağlık turizmi yetki belgesi yükümlülüğü devam eder. Yalnızca acentaya müşteri yönlendirilen ve sağlık hizmetine aracılık edilmeyen durumlarda sağlık turizmi belgesi de aranmaz.
Faaliyet bazında belge gereklilikleri tablosu
* Faaliyete hasta bulma, hasta başvurusu toplama veya tedavi organizasyonu eklenirse sağlık turizmi yetki belgesi ayrıca gerekli hale gelir.
Sık sorulan sorular
Sağlık turizmi yetki belgesini kimler almak zorundadır?
Yurt dışından hasta bulan, hastayı sağlık kuruluşuna yönlendiren veya tedavi sürecini organize eden şirketler sağlık turizmi aracı kuruluş yetki belgesi almak zorundadır.
Yalnızca uçak bileti ve otel satan şirketin sağlık turizmi belgesi alması gerekir mi?
Gerekmez. Satışın konusu yalnızca bilet, otel veya tur ise seyahat acentası belgesi yeterlidir. Şirket ayrıca hasta yönlendirme ve tedavi organizasyonu yapıyorsa sağlık turizmi yetki belgesi de gerekir.
Tedavi, otel ve transferi tek fiyatla paket olarak satarsak hangi belgeler gerekir?
Her iki belge birlikte gerekir. Paketteki tedavi organizasyonu sağlık turizmi yetki belgesine, otel ve transferin tek fiyatla satışı seyahat acentası belgesine tabidir.
Reklam ve pazarlama hizmeti veren şirketler belge almak zorunda mıdır?
Yalnızca kurumsal tanıtım, pazar araştırması ve marka danışmanlığı yapılıyorsa belge gerekmez. Reklam faaliyeti fiilen hasta bulma veya hasta başvurusu toplamaya dönüşürse sağlık turizmi yetki belgesi gerekir.
Otel ve transferi belgeli acentaya yaptırırsak kendi TÜRSAB belgemiz gerekir mi?
Gerekmez; ancak seyahat hizmetinin sözleşmesi, tahsilatı ve faturası TÜRSAB belgeli acenta tarafından yapılmalıdır. Hasta aracılığı faaliyeti için sağlık turizmi yetki belgesi yükümlülüğü devam eder.
Otel işletmecisi sağlık turizmine girerse hangi belge gerekir?
Tesis işletmeciliği için turizm işletmesi belgesi ve işyeri ruhsatı aranır. Otel işletmecisi ayrıca yabancı hastaları sağlık kuruluşlarına yönlendiriyorsa sağlık turizmi yetki belgesi de almalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge yükümlülüğü, faaliyetin fiilen yürütülme biçimine ve mevzuatın güncel haline göre değişebileceğinden somut durumların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
